Òsª«s©¯ÍFy´Ts\|mQs g¯ƒRïsÖs|mPÈísvgS xmsLjsßs‚P§LsÀs©«s ÊnÏsW}qsNRPLRPßs
ÈÓs. ÌsOUQø©SLS¸RP§ßs
FyLjsúaS‚P§NSÕnsª«PXcTô“s , ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs NRPÌQö©«s , xmsÈísßÔsNRPLRPßs »RscTs»RsLRP @ª«sxqsLSÌs ¬s‚P§»RsòLs " úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©SÌs Q' }msLjsÈs LSxtísû úxmsÊnÏsv»S*Ìsv |mPcRôs FP»Rsvò©«s ÊnÏsW}qsNRPLRPßsNRPV xmsp©«svN¯©SõLiVV . Òsª«s©¯ÍFy´Ts N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ \lLs»Rsv NRPVÈsvLsÊØÌsNRPV , B»RsLRP ª«PX»RsvòÌs ªSLjsNTP ®ªP§LRPv\Zgs©«s DFy´Ts NRPÌQö©«s , xmso©«sLSªSxqsLs , }¤sQ»RsvÊscRôs\ZªP§©«s ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLs»ÜÍ NRPWƒTs©«s ALºs. ALºs. xms´RsNS¬Põ xqsª«P§úgRsLsgS LRPwF~LscTsLsÀs ª«P§§LscRsvgSZ©ËÍQ @ª«P§ÌsvÛ¿QË͸RPãwÌsZ©ËÍQ rSª«PãwÑsNRP ÊØcnRPù»Rs©«sv úxmsÊnÏsv»S*Ìsv xmspLjsògS ‚sxqQøLjsLs¿SLiVV . \lLs»RsvÌs©«sv úxmsÌÜÍÊs |mPÈÓís ÛÌQËÍcS ©«s¸RPãw©¯Í ÊnÏs¸RPãw©¯Í ÌÜLsgRPg¯ÈísvN¯¬s , BxmQöÈÓsZQNËÍQ ª«P§©«s LSxtísû úxmsÊnÏsv»RP*Ls N¯¬Põ ÌsORsÌs FPNRPLSÌs ÊnÏsW‚P§¬s LSxtísû ªSùzms»RsLsgS }qsNRPLjsLsÀsLscTs . úxmsÊnÏsv»S*cnUs©«sLsÌÜͬs ÊnÏsWª«P§§Ìs»ÜÍ FyÈsv ÊsƒRsvgRPv ÊsÌs{¤sQ©«s ª«sLæSÌs ªSLjsNTPÀQè©«s @xqsLiVV©ºsƒºs ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv †sLjsgjs |mPcRôs FP»Rsvò©«s rS*cnUs©«sLs Û¿QËÍxqsvN¯LsÈsW rSª«PãwÑsNRP ©Sù¸RPãw¬sNTP gRPLsƒTs N¯ƒRsv»Rsv©«PõcTs . " cRsvZ©ËÍQõ ªS¬sNTP ÊnÏsW‚P§ Q' ¬s©ScRsLs»ÜÍ NRPª«P§¨ù¬sxqísvÌsv @Ìsv|mPLRPgRP¬s F¡LSÈØÌsv Û¿QËÍxqsvòLsÛÈQËÍ ! ¬sª«P§øNRPV ¬dslLP†sò©«sÈ”sv ª«Pùª«sx¤QsLjsxqsvò©«Põ úxmsÊnÏsv»RP*Ls FyLjsúaS‚P§NRP®ªPÍ»RsòÌsNRPV ª«Pãwú»RsLs ®ªPÍÌsNRPV ®ªPÍÌs FPNRPLSÌs ÊnÏsW‚P§¬s cSLScRs»RsòLs Û¿QËÍxqsvò©«PõcTs . úxmsLiVV®ªPÍÈsv ¸RP§Çsª«Pãw©SùÌsNRPV úxms…¸iWÇs©SÌs©«sv ª«s©«sgRPwƒRQèƒS¬sNTP GLs Û¿QË͸RP§ƒS¬s\ZNs©S FyÌsNRPVÌsv zqscRôsxmsƒRsv»Rsv©SõLRPv . "NSNRPVÌs©«sv N¯ÈÓís gRPcRôsÌsNRPV ®ªPÍzqs©«sÈ”sv Q' }mscS rScS \lLs»RsvÌs ©«svLsƒTs ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv ÌØZgËÍQxqsvN¯LsÈsW xqsLsxms©«svõÌsNRPV ÊnÏsW xmsLscSLSÌsv FPZcËÍQ¿RQègS Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv .
Azqós x¤QsNRPVä úFy´Rs‚P§NRP x¤QsNRPVäÌ”ÜÍ D©«PõcTs NSÊsÈÓís xmsÈíØcSLRPvƒTs x¤QsNRPVä©«sv ª«Pãwú»Rs®ªPͧ gRPvLjsòLsÀs©«s úxmsÊnÏsv»RP*Ls DFy´Ts N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ ª«Pùª«srS¸RP§ NSLjQøNRPVÌs , ª«P§»RQ=ùNSLRPvÌs , gks»Rs , Û¿QËÍZ©ËÍQ»Rs »RscTs»RsLRP Û¿QË͆s ª«PX†sòcSLRPvÌsNRPV DFy´Ts x¤QsNRPVä LSÇØùLsgRPLsÌÜÍ ÛÌQËÍcRsv NSÊsÈÓís gRPvLjsòLs¿Rs ¬sLSNRPLjsxqsvò©SõLRPv . ÊnÏsWxqsLsxqPäLRPßsÌs ¿RsÈíجsNTP @ª«sxqsLRP\ZªP§©«s xqsª«sLRPßsÌsv Û¿QËÍzqs xqsª«P§úgRsLsgS LRPwF~LscTsLsÀs @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RPãwÌs©«Põ cUsLRçsNSÖsNRP ƒTsª«PãwLsƒRsv©«sv G ª«Pãwú»RsLs ÅØ»RsLRPv Û¿QË͸RP§NRPVLsƒS D©«Põ ¿RsÈíجPõ NRPWƒS ¬sLkjP*LRPùLs Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv . úxmsÊnÏsv»RP* ÊsLsÇsLRPv ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv , ª«Pùª«srS¸RPãw¬sNTP ÌØNUPgS ÛÌQËͬs ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv FyLjsúaS‚P§NSÕnsª«PXcTô“sNTP ‚s¬s…¸iWgjsLs¿RPvN¯Íª«sƒS¬sNTP ÊscRsvÌsv lLPLsƒRsv ª«P§¨ƒRsv xmsLsÈsÌsv xmsLsƒRsv»Rsv©«Põ rSLRPª«sLs»Rs\ZªP§©«s ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv NRPWƒS ÊsÌsª«sLs»RsLsgS }qsNRPLjsLs¿RsƒS¬sNTP ÊsLjs»QPgjsLsÀs xmsp©«svN¯LsÈsv©SõLRPv . xmsLRPùª«srS©«sLsgS ÊnÏsW}qsNRPLRPßs xqsª«P§xqPù @»RPùLs»Rs ÇshjsÌs\ZªP§©«s xqsª«P§xqPùgS Z©ËÍQƒRsv ZcËÍQaRsLs ª«P§§LscRsvN¯ÀQèLscTs . D»RsòLRP úxmsZcËÍQaºs ÌÜͬs ©¯ÍLiVVƒS ®ªP§§cRsÌsvN¯¬s xmsbQ誫P§ ÂÊQPLsgSÌ£s ÌÜͬs ©«sLscTsúgSLs , IƒTsrS=ÌÜͬs F¡r¡ä , ª«P§©«s LSxtísûLsÌÜÍ r¡Ls}msÈs ©«svLsƒTs NSNTP©SƒRs ª«sLRPNRPV ‚s‚scnRs ÑsÌ”ØÌsÌÜÍ C xqsª«P§xqPù\|mQs úxmsÇsÌsv úFyßSÌsNRPV »QPgjsLsÀs xqsª«P§LRPbdsÌs F¡LSÈØÌsv Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv . " zmsÖ”sNTP ¿PÌsgSÈsLs , FPÌsvNRPNRPV úFyßs xqsLsNRPÈsLs Q' @©«Põ ©S©«svƒTsgS \lLs»RsvÌsv , }mscRs úxmsÇsÌs Òs‚s»SÌs»ÜÍ úxmsÊnÏsv»RP*Ls ¿PÌsgSÈs ª«PãwƒRsv»Rsv©«PõcTs . F¡Ödsxqsv ÊsÌsgSÌs»ÜÍ , »RsvFyNUP gRPvLsƒR”s»ÜÍ , ¬sLRQ÷LscRs ‚scnS©SÌs»ÜÍ \lLs»RsvÌsv , rSª«Pãw©«Pù úxmsÇsÌs x¤QsNRPVäÌs\|mQs DNRPVä FycRsLs ®ªsWxmso»Rsv©«PõcTs . ÌÜÍxmsÊnÏsWLiVVxtís\ZªP§©«s úxmsÊnÏsv»RP* ‚scnS©SÌs©«sv úxms†sxmnP§ÈÓsxqPwò , Òsª«s©¯ÍFy´Ts NRPÖQöxqsvò©«Põ ÊnÏsW‚P§¬s cRsNTPäLs¿RPvN¯Íª«sƒS¬sNTP úxmsÇsÌsv ‚s‚scnRs LRPwFyÌsÌÜÍ Òsª«s©«QøLRPßs F¡LRPv xqsÌsvö»Rsv©SõLRPv . F¡Ödsxqsv »RsWÈØÌsNRPV FPcRsvL¯ƒTïs¬sÌsvxqsvò©SõLRPv . @»Rsvù©«Põ»Rs ©Sù¸RP§róS©«s\ZªP§©«s xqsvú{msLsN¯ÍLíRPv xqQöLscTsLsÀs gRPƒRsÀs©«s HcSLRPv ª«PãwrSÌs NSÌsLsÌÜÍ ª«P§¨ƒRsv xqsLs¿RsÌs©S»RQøNRP †dsLRPvöÌs©«sv BÀQèLscTs . úxmsÇØúxms…¸iWÇs©«sLs }msLjsÈs ¿RsÈísLsÌÜͬs @»RPùª«sxqsLRP N”SÇsÙ©«sv cRsvLjP*¬s…¸iWgRPLs Û¿QËÍzqs , \lLs»RsvÌs x¤QsNRPVäÌs©«sv ¬sLôSOTsßPùgS NSÌsLSzqs , úxmsLiVV®ªPÍÈsv ¸RP§Çsª«Pãw©«svÌsNRPV D»RsòLRP úxmsZcËÍQaºs LSxtísû úxmsÊnÏsv»RP*Ls G ‚scnRsLsgS EƒTsgRPLs Û¿QËÍzqsLsc¯Í ªSÈÓs cS*LS FPLsƒRsgRPÈÓísLscTs . LSÇØùLsgRPLsÌÜͬs ALjísNRPÌ£s 21ÌÜÍ F~LscRsvxmsLRPÀs©«s Òs‚sLsÛ¿QËÍ x¤QsNRPVä\|mQs cSƒTsgS @Õnsª«sLjñsLsÀsLscTs.
C xmspLRP*LRPLsgRPLsÌÜÍ ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈísLs , xmso©«sLSªSxqsLs ª«P§Ljs¸RP§§ xmso©«sLjPõªSxqsLs @LsaSÌs\|mQs lLPLsƒRsv ®ªPÍLRPv®ªPÍLRPv ¿RsÈíØÌs©«sv †dsxqsvNRPVLSª«sƒS¬sNTP ª«P§§rSLiVVcSÌs©«sv ¸RP§§ .zms . FP . úxmsÊnÏsv»RP*Ls LRPwF~LscTsLsÀsLscTs . ªSÈÓsÌÜÍ F~LscRsvxmsLRPÀs©«s @LsaSÌsv NSL¯öZLËÍQÈ£s xqsLsxqósÌsNRPV @©«svNRPWÌsLsgS©«sv ,\lLs»RsvÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ B»RsLRP ÊØcnTs»RsvÌsNRPV |mPcRôsgS ÌsÕô“sÛ¿QËÍNRPWZLËÍQèÌØ ÛÌQËͪ«s©«Põ ªSLRsòÌsv úxmsrSLRPª«PãwcnRPùª«PãwÌsÌÜÍ lªPÌsvª«sƒïSLiVV . A ‚sª«P§LRP+Ìs Z©ËÍQxms´RPùLsÌÜÍ ZQNËÍQLsúcRs úgS‚dP§ßSÕnsª«PXcTô“s aSÅت«Pãw»RsvùÌsv Çs¸RP§ LSãLP LRP®ªPͧ£ts lLPLsƒTsLsÈÓs¬ds NRPÖszms IZQNËÍQ ¿RsÈísLsgS , ¬sLS*zqs»RsvÌsNRPV xmspLjsò róSLiVVÌÜÍ xmso©«sLSªSxqsLs , ©Sù¸RP§Ls NRPÖQöLsÛ¿QËÍ ‚scnRsLsgS »SÇØ ª«P§§rSLiVVcS ÕsÌ”sv©«sv LRPwF~LscTsLs¿Sª«P§¬s lªPÌ”sƒTsLs¿SLRPv . Ç؆ds¸RP§ xqsÌs¥PP ª«P§LsƒRsÖs zqsFnyLRPv= ®ªPͧLRPNRPV LRPwF~LscTsLsÀs©«s C ÕsÌ”svÌÜͬs @LsaSÌs\|mQs AgRPxqísv 31 ÌÜÍxmso úxmsÇsÌs ©«svLsƒTs xqPw¿Rs©«sÌs©«sv , xqsÌs¥PPÌs©«sv A¥PP*¬sLs¿SLRPv .
ÊsWÇsÙ xmsÈÓís©«s ª«sÌsxqs ¿RsÈísLs :
úÕsÈÔs£ts rSúª«PãwÇPùªScRsvÌsv , ªSLjs c¯ÍzmsƒUs ‚scnS©SÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS 1894 xqsLsª«s»RQ=LRPLsÌÜÍ úxms®ªPÍaRs|mPÈÓís©«s ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈíجPõ xmspLjsògS LRPcôRsv Û¿QËÍzqs " rSª«PãwÑsNRP ©Sù¸RP§Ls Q' ZQNËÍQLsúcRs ÕsLscRsvª«sogS N¯»Rsò ¿RsÈíجPõ LRPwF~LscTsLsÀs @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RPãwÌs¬s úxmsÇsÌsv cUsLRçsNSÖsNRPLsgS ƒTsª«PãwLsƒºs Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv . ÊnÏsW‚P§ LSuíSûÌs ÇØÕs»SÌÜÍ D©«PõxmQöÈÓsNUP , ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ª«P§Ljs¸RP§§ xmso©«sLSªSxqsLs NRPÖQöLsÛ¿QËÍ ¿RsÈíØÌs©«sv LRPwF~LscTsLs¿SÖQ=©«s ÊØcnRPù»Rs ZQNËÍQLsúcRs úxmsÊnÏsv»RP*Ls\|mQs D©«PõcTs . ZQNËÍQLsúcRs úxmsÊnÏsv»RP*Ls FPÈísZQNËÍQÌsNRPV xqQöLscTsLsÀsLscTs . "ÊnÏsW}qsNRPLRPßs»ÜÍ FyÈsv xmso©«sLSªSxqsLs ª«P§Ljs¸RP§§ xmso©«sLjPõªSxqsLs ÕsÌ”sv — 2011 Q' ©«sv úxmsxqsvò»RsLs ÇsLRPvgRPv»Rsv©«Põ FyLR”s®ªP§LsÈ£s bds»SNSÌs xqsª«Pãw®ªPÍaSÌsÌÜÍ úxms®ªPÍaRs |mPƒRs»Sª«P§¬s ZQNËÍQLsúcRs úgS‚dP§ßSÕnsª«PXcTôs aSÅت«Pãw»RsvùÌsv úxmsNRPÈÓsLs¿SLRPv . ª«sÌsxqs ¿RsÈísLs úxmsNSLRPLs " úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©«sLs Q' @©«Põ ª«P§§xqsvgRPv»ÜÍ ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw©«svÌs ©«svLsƒTs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsLs¿RPvN¯Íª«sƒS¬sNTP xqsLS*cnTsNSLSÌsv úxmsÊnÏsv»S*¬sNTP cRsÅsÌsv xmsLRP¿RsÊsƒTs D©«PõcTs . GcTs úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©«sLs ? @©«Põ úxmsaRPõNRPV ‚s¿RsORsßs»ÜÍ NRPWƒTs©«s ¬sLRP*¿Rs©«sLs úxmsxqsvò»Rs ¿RsÈísLsÌÜÍ ÛÌQËÍNRPF¡ª«sƒRsLs»ÜÍ úxmsÊnÏsv»S*Ìsv »Rsª«P§NRPV ©«sÀQè©«s Lkjs†sÌÜÍ @©«P*LiVVLs¿RPvN¯¬s @ª«P§ÌsvÛ¿QËÍxqsvò©SõLiVV . úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©«sLs @LsÛÈQËÍ ZQNËÍQª«sÌsLs ª«PùNRPVòÌsNRPV ÛÌQËÍcS NSL¯ÍöZLËÍQÈ£s xqsLsxqósÌsNRPV úxms…¸iWÇs©«sLs NRPÖsgjsLs¿RsƒRsLs NScRsv . ª«Pãw©«sª«s xqsª«P§¨¥PPÌsNRPV ®ªPͧÌsv Û¿QËÍ}qs ¿RsLRPùgS DLsƒSÖs ÛÌQËÍcS xqsª«PãwÇØÕnsª«PXcTôsNTP c¯Íx¤QscRsxmsZƒËÍQ @LsaRsLsgS DLsƒSÖs .
ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈísLs —1894 NRPV INRP xmsLjs‚P§»Rs ÌsORPùLs D©«PõcTs . A©SƒRsv úÕsÈÔs£ts »QPÌ”sc¯LRPÌsv Ås¬sÇs xqsLsxmscRs©«sv c¯Í¿RPvZãNQPÎÏP•ƒS¬sNTP , ª«P§§ƒTs xqsLRPvNRPV©«sv »RsLRPÖsLs¿RPvNRPV F¡ª«sƒS¬sNTP , »Rsª«P§ ZcËÍQaRs D»RQö»RsvòÌs©«sv BNRPäƒTsNTP cTsgRPvª«P§†s Û¿QË͸RP§ƒS¬sNTP LRPx¤QscSLRPvÌsv ª«s\ZgsLS ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs ¬sLSøßS¬sNTP ÊnÏsW}qsNRPLRPßs @ª«sxqsLRPª«P§LiVVLscTs. »RscRs©«svgRPvßsLsgS A ¿RsÈísLs ª«sÀQèLscTs . A ª«sÌsxqs ¿RsÈís®ªPͧ rS*»RsLsú»Sù©«sLs»RsLRPLs xqóPwÌsLsgS @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RP§ÊsƒTsLscTs . gRP»RsLsÌÜÍ ¬dsÈÓsFyLRPvcRsÌs úFyÂÇQPNíRPVÌsv ¬sLjQøLsÀs©S , NSÌsvª«sÌsv »Ü‚P*©S , xmsLjsúaRsª«P§Ìsv l©PÌsN¯ÖQö©S , L¯Íƒ”Rsv ª«P§Ljs¸RP§§ \lLsÌsv ª«PãwLæSÌsv ®ªPÍzqs©S @‚s @¬dPõ NRPWƒS úxmsÊnÏsv»RP* AxqsvòÌsvgS ÛÌQËÍcS úxmsÇsÌs Dª«P§øƒTs AxqsvòÌsvgS @Õnsª«PXcTôs Û¿QË͸RP§ÊsƒïSLiVV . 1950—70 ª«P§cnRPù NSÌsLsÌÜÍ ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈíجsNTP Û¿QËÍzqs©«s xqsª«sLRPßsÌs xmsLRPùª«srS©«sLsgS Çs‚dP§LscSLkjs ª«P§Ljs¸RP§§ ÊnÏsWrS*ª«P§ù ª«Pùª«sxqós ÊsÌs{¤sQ©«s xmsƒRsƒS¬sNTP cSLjs†dszqsLscTs . úxmsÇØ F¡LSÈØÌs xmnsÖs»RsLsgS rScnTsLs¿RPvN¯©«Põ ÊnÏsWxqsLsxqPäLRPßsÌs ¿RsÈísLs ÌÜÍxmsÊnÏsWLiVVxtísLsgS D©Sõ ÊnÏsW‚P§ Gc¯Í INRP ®ªPͧLRPNRPV ÊnÏsWrS*ª«P§§Ìs ©«svLsƒTs }mscRsÌsNRPV ÊscTsÖds @LiVVLscTs . Z©ËÍQƒRsv xqsLRPŒÉsNRPX»Rs ALjósNRP ‚scnS©SÌ”ÜÍ ÊnØgRPLsgS A »S†P*NRP ÀsLs»Rs©«sNRPV xqP*zqsò ¿PzmQö , D©«Põ ¿RsÈíØÌs©«sv cRsvLjP*¬s…¸iWgRPLs Û¿QËÍxqPwò }mscRs , ª«P§cnRPù »RsLRPgRP†s \lLs»RsvÌsv , ÊsƒRsvgRPv ÊsÌs{¤sQ©«s ª«sLæSÌsNRPV Òsª«s©ScnSLRPLsgS D©«Põ ÊnÏsWª«P§§¬s ÊsÌsª«sLs»RsLsgS ÌØZgËÍQxqsvN¯¬s xqsLsxms©«svõÌsNRPV cnSLRPcRs»RsòLs Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv . @LsÛÈQËÍ Z©ËÍQÈÓs ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ÌsORPùLs NSL¯ÍöZLËÍQÈ£s xqsLsxqósÌsNRPV , ÊsƒS FyLjsúaS‚P§NScnTsxms»RsvÌsNRPV , Ljs¸RP§ÂÌQP}qísÈ£s ªSùFyLRPvÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ ªSßÓsÇPù xqsLsxqósÌsNRPV ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv @xmQögjsLs¿RsƒRs®ªPͧ . †sL¯ÍgRPª«P§©«s ‚scnS©SÌsNRPV BcTs úxmsÊsÌs ¬scRsLRP+©«sLs .
ÊsWÇsÙ xmsÈÓís©«s ¿RsÈíجPõ @ƒRïsLs |mPÈísvN¯¬s úxmsÊnÏsv»RP*Ls @ƒRïsg¯ÍÌsvgS ª«Pùª«sx¤QsLjsxqsvò©«PõcTs . xmsÈíØcSLRPvÌs ©«svLsƒTs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsxqsvò©«PõcTs . G ÊnÏsW‚P§ @ª«sxqsLRP®ªsW úxmsLiVV®ªPÍÈsv |mPÈísvÊsƒTscSLRPvÌsv ¬sLRñsLiVVrSsòLRPv . úxmsÊnÏsv»RP*Ls xqsZLËÍQ* Û¿QËÍzqs , A ÊnÏsW‚P§ xqsZLËÍQ* ©«sLsÊsLR”s©«sv gRPÑsÈ£s ©¯ÍÈÓszmnsZQNËÍQxts©ºs cS*LS cTs©«sxmsú†sNRPÌsv , lLPlªP©«sWù NSLSùÌs¸RPãwÌs ©¯ÍÈÔsxqsv ÊÜÍLïRPvÌ”ÜÍ Êsz¤QsLRPLsgRPLsgS úxmsNRPÈÓsxqsvòLscTs . ¬sLRPORPùLSxqsvù\ÛÌs©«s \lLs»RsvÌsNRPV A xqsª«Pãw¿SLRPLs »QPÖs}qsÌÜÍ}ms @ÊnÏPùLs»RsLSÌsNRPV ‚scnTsLsÀs©«s gRPƒRsvª«so NSrSsò cSÈÓsF¡»RsvLscTs . xqsNSÌsLsÌÜÍ @ÊnÏPùLs»RsLSÌsv Gª«P§LiVV©S DLsÛÈQËÍ xqsLsÊsLscTs»Rs ÑsÌ”Ø NRPÂÌQPNRísLºs NRPV úªS»Rs xmspLRP*NRPLsgS »QPÖs¸RP§ÛÇQËÍxqsvN¯Íª«sƒS¬sNTP ¿RsÈísLsÌÜͬs |qPORs©ºs FP úxmsNSLRPLs INRPä ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw¬sNTP ª«Pãwú»Rs®ªPͧ x¤QsNRPVä D©«PõcTs . cS¬s\|mQs zmsLSùcUscSLRPv¬s Z©ËÍQLRPvgS ‚s¿SLjsLsÀs , xqsLsÊsLscTs»Rs lLPlªP©«sWù @cnTsNSLRPvÌs ©«svLsƒTs ¬s®ªPÍcTsNRP©«sv »QPzmQöLs¿RPvN¯¬s »RsgRPv ‚s¿SLRPßs ÇsLjszms©«s ‚dP§cRsÈs NRPÂÌQPNRísLºs †dsxqsvN¯Z©ËÍQ ¬sLRñs¸RP§®ªPͧ @Ls†sª«P§LsgS @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RP§ÊsƒRsv»RsvLscTs . INRP®ªPÍÎÏs ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw¬s @xmQöÈÓsNUP †sLRPxqPäLjs}qsò , N¯ÍLíRPv cS*LS ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLs ¿PÖ”sLsÀs ÊsÌsª«sLs»RsLsgS rS*cnUs©«sLs Û¿QËÍxqsvN¯LsÈsvLscTs .
ÊnØLRP»Rs LSÇØùLsgRPLsÌÜͬs Azqsò x¤QsNRPVä xmsLjsLRPORsßs xmsLjscnTsÌÜÍ ª«PùNTPò¬s ZQNËÍQLsúcRs ÕsLscRsvª«sogS Û¿QËÍxqsvN¯¬s ÊnÏsW}qsNRPLRPßs @LsaRsLs INRPä xmsÈíØcSLRPv¬sNTP ( ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw¬sNTP ) ª«Pãwú»Rs®ªPͧ xmsLjs‚P§»Rs\ZªP§©«s xqsª«P§xqPùgS úxmsÊnÏsv»RP*Ls xmsLjsgRPßÓsLs¿RsƒRsLs @aS{qsòû¸RP§\ZªP§©«scTs , @xqsLsÊscRôs\ZªP§©«scTs . ZQNËÍQª«sÌsLs INRP ª«PùNTPò ©«svLsZƒËÍQ ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsLs¿RsƒRsLs ÛÌQËÍcRsv . A¸RPãw úgSª«PãwÌsÌÜͬs ®ªP§§»RsòLs ÛÌQËÍcS @»RPùcnTsNRP \lLs»RsvÌs ©«svLsƒTs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsxqsvò©SõLRPv . xmsLRPùª«srS©«sLsgS úgSª«PãwÌsNRPV úgSª«PãwÛÌQËÍ »ÜÌsgjsLs¿RsÊsƒRsv»Rsv©SõLiVV . Bc¯NRP rSª«PãwÑsNRP xqsª«P§xqPùgS ª«P§§LscRsvN¯ÀQèLscTs . A ÊnÏsW‚P§\|mQsZ©ËÍQ AcnSLRPxmsƒTs úgSª«P§LsÌÜÍ ¬sª«szqsxqsvò©«Põ ª«Pùª«srS¸RP§ NRPWÖdsÌsv , gks»Rs NSLjQøNRPVÌsv , Û¿QËÍZ©ËÍQ»Rs »RscTs»RsLRP Û¿QË͆s ª«PX»RsvòÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ LRPÇsNRP ª«s\ZgsLS }qsªS LRPLsgS¬sNTP ¿PLscTs©«s NSLjQøNRPVÌsv , ¿PLRPvª«soÌsv , ©«scRsvÌsv , xqsª«P§§úcRs †dsLRP úFyLs»SÌsÌÜÍ ª«P§»RQ=ùNSLRPvÌsvgS Òsª«s©¯ÍFy´Ts F~LscRsv»Rsv©«Põ ªSLjsNTP C úxmsúNTs¸RP§ÌÜÍ FPÌØLsÈÓs ÊnØgRPrS*ª«P§ùLs ÛÌQËÍcRsv . @ÊnÏPùLs»RsLSÌsv |mPÈísƒS¬sNTPgS¬s , xqsª«P§©Sù¸RPãw¬Põ N¯ÍLRPƒS¬sNTP gS¬s Z©ËÍQƒRsv @ª«P§ÌsvÌÜÍ D©«Põ ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈísLs úxmsNSLRPLs @L>RPvÌsv NScRsv . ªSLjs ¿RsLjsú»Rs , xqsLsxqPäX†s rSLsúxmscS¸RPãwÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ INRP ª«Pãw©«sª«s xqsª«P§¨x¤QsLsgS INRPLjs ‚dP§cRs INRPLRPv AcnSLRPxmsƒTs xqsx¤QsÒsª«s©«sLs Û¿QËÍxqsvò©«Põ A úgSª«P§xqsvòÌsv Dª«P§øƒTsgS N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ AxqsvòÌsv , ‚s‚scnRs @LsaSÌs©«sv , ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs©«sv úxmsxqsvò»Rs ¿RsÈísLs G ª«Pãwú»RsLs xmsLjsgRPßsÌÜÍNTP †dsxqsvN¯Íª«sƒRsLsÛÌQËÍcRsv . ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ \lLs»RsvÌsNRPV xmsLjs¥PPLRPLs ¿PÖ”sLsxmsoÌÜÍ©«sv , xmso©«sLSªSxqsLs NRPÖQöLs¿RsƒRsLsÌÜÍ©«sv @©«svxqsLjsxqsvò©«Põ cRsgSN¯ÍLRPv ‚scnS©SÌsv INRP\Zªsxmso , A ÊnÏsWª«P§§Ìs\|mQs ¸RPãwÇsª«Pãw©«Pù x¤QsNRPVä ÛÌQËÍNRPF¡LiVV©S cS¬s ‚dP§ZcËÍQ @cnSLRPxmsƒTs©«s ª«Pùª«srS¸RP§ NSLjQøNRPVÌsv , A úgSª«P§Ls ‚dP§ZcËÍQ AcnSLRPxmsƒTs Òsª«s©¯ÍFy´Ts F~LscRsv»Rsv©«Põ úxmsÇsÌs xmsÈ”s FPÌØLsÈÓs ÊØcnRPù»Rs ÛÌQËÍcRs©«PõÈ”sv úxmsÊnÏsv»RP*Ls ª«Pùª«sx¤QsLjsxqsvò©«PõcTs . BcTs cRsvLSøLRæs\ZªP§©«scTs . rSª«PãwÑsNRP ÊØcnRPù»Rs©«sv ‚sxqQøLjsãLP¿RsƒRs®ªPͧ . BcTs Z©ËÍQÈÓs ¿RsLjsú»Rs .
ª«P§§rSLiVVcS ÕsÌ”sv- — INRP xmsLjsbdsÌs©«s:
©«sW»Rs©«s ¿RsÈísLs cS*LS ÊØcnTs»RsvÌsNRPV xqsLsxmspLRñs\ZªP§©«s ©Sù¸RPãw¬Põ ª«s©«sgRPwƒTQè |mPƒRs»Sª«P§¬s ¿PzmQö©«s ZQNËÍQLsúcRs úxmsÊnÏsv»RP*Ls LRPwF~LscTsLsÀs©«s ª«P§§rSLiVVcS ÕsÌ”sv Û»QËÍl©P ÊsWzqs©«s NRP†sòÌØ D©«PõcRs¬szmsxqsvò©«PõcTs . " úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©«sLs Q' @©«Põ xmscS¬sNTP ‚sxqQöxqís\ZªP§©«s ¬sLRP*¿Rs©«sLs Bª«P*ÛÌQËÍcRsv . \|mQs |mP¿RPvè FyLjsúaS‚P§NSÕnsª«PXcTô“sNTP , ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs NRPÌQö©«s N¯ÍxqsLs , xmsÈísßÔsNRPLRPßs ¬s‚P§»RsòLs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsLsÀs úxmsÊnÏsv»RP* ª«P§Ljs¸RP§§ úxmsLiVV®ªPÍÈsv ÊnØgRPrS*ª«P§ùLs ( zms . zms .zms .) xms´RsNSÌs úNTsLscRs úxmsLiVV®ªPÍÈsv LRPLsgS¬sNTP ZQNËÍQÈØLiVVrSsòª«P§¬s xqQöxtísLsgS }msL¯ä©SõLRPv . FyLjsúaS‚P§NRP®ªPÍ»RsòÌsv ªSLjsNTP NSª«sÌszqs©«s ÊnÏsW‚P§¬s ªSZLËÍQ \lLs»RsvÌs ©«svLsƒTs Z©ËÍQLRPvgS N¯©«svN¯ÍäªSÌsZ©ËÍQ xtsLRP»Rsv ‚scnTsLs¿RsƒRsLs gS¬ds , ®ªP§LRPv\Zgs©«s xmso©«sLSªSxqsLs (ALºs . ALºs .) FyùZQNËÍQÑs @ª«P§ÌsvNRPV xqsLsÊsLscTsLsÀs©«s ¿RsÈís ÊscRôs\ZªP§©«s ¬sÊsLscnRs©«sÌsv F~LscRsvxmsLRP¿RsƒRsLs gS¬ds Û¿QË͸RP§ÛÌQËÍcRsv .
"ÊnÏsW}qsNRPLRPßsNRPV ©¯ÍÈÔsxqsvÌsv Bª«P*ƒS¬sNRPLsÛÈQËÍ ª«P§§LsZcËÍQ úgSª«P§ xqsÊnÏsÌsv ¬sLRP*z¤QsLsÀs , 80 aS»RsLs úxmsÇsÌsv @LsgksNRPLjs}qsòZ©ËÍQ úxmsLiVV®ªPÍÈsv ¸RP§Çsª«Pãw©«svÌsv ÊnÏsW}qsNRPLRPßsNRPV xmsp©«svN¯ÍªSÖs . }qsNRPLjsLsÀs©«s ÊnÏsW‚P§Í¬s ¬sZLôËÍQbs»Rs ÌsOSù¬sNTP @©«svgRPvßsLsgS HcRsv xqsLsª«s»RQ=LSÌs ÌÜÍxmso ‚s¬s…¸iWgjsLs¿Rs¬s FPƒRsÌs ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw¬sNTP †sLjsgjs rS*cnUs©«sLs Û¿QË͸RPãwÖs . ¿PÖ”sLsÀs©«s ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLsÌÜÍ 25 aS»RsLs ®ªP§§»Ssò¬Põ ª«scRsvÌsvN¯ÍªSÖs . úgS‚dP§ßs úFyLs»SÌsÌÜÍ ª«PãwlLPäÈ£s ‚sÌsvª«s NRPLsÛÈQËÍ ALRPv lLPÈ”sv @cnTsNRPLsgS©«sv , xmsÈísßs úFyLs»SÌsÌÜÍ NRP¬dsxqsLs lLPLsƒRsv lLPÈ”sv @cnTsNRPLsgS ©«sxtís xmsLjs¥PPLS¬Põ ¿PÖ”sLs¿SÖs . lLPLsƒRsv xmsLsÈsÌsv xmsLsZƒËÍQ ª«PãwgSßÓs ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv FPÈÓís xmsLjszqós»RsvÌ”ÜÍ©«sv }qsNRPLjsLs¿Rs NRPWƒRscRsv . xmsÈísßs úFyLs»SÌsÌÜÍ }qsNRPLjsÀs©«s ÊnÏsW‚P§¬s @Õnsª«socTô“s Û¿QËÍzqs©«s »RsLRPvªS»Rs 20 aS»RsLs ÊnÏsW‚P§¬s ÊnÏsW‚P§N¯ÍÌÜÍöLiVV©«s ¸RP§Çsª«Pãw©«svÌsNRPV cSª«PãwuS ‚scnS©«sLsÌÜÍ ÊnÏsW‚P§¬s Bª«P*ƒS¬sNTP xqsLszqscRôs»Rs©«sv ª«PùNRsòLs Û¿QË͸RPãwÖs . ÊnÏsWª«P§§Ìsv N¯ÍÌÜÍöLiVV©«s NRPVÈsvLsÊجsNTP INRP Dc¯ÍùgRPLs ÛÌQËÍcS lLPLsƒRsv ÌsORsÌs LRPwFy¸RP§Ìs ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLs BªS*Ös . ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLs ®ªP§§»RsòLsÌÜÍ 25 aS»S¬sNTP xqsLjsxmsƒS l©PÌsN¯ÌQöÊsƒTs©«s xqsLsxqósÌÜÍ ªSÈØÌs©«sv ZQNËÍQÈØLiVVLs¿SÖs . l©PÌsNRPV ª«P§¨ƒRsv ®ªPÍÌs LRPwFy¸RP§Ìs ¿]xmsoö©«s 12 ª«PãwrSÌs FyÈsv , LRPv . 2,000/— ¿]xmsoö©«s BLRP\Zªs GLsƒR”s FyÈsv @ÌslªP©ºsxqsv ¿PÖ”sLs¿SÖs .@ÌØZgËÍQ ¬sLSúaRs¸RP§§\ÛÌs©«s ª«Pùª«srS¸RP§ NSLjQøNRPVÌs NRPVÈsvLsÊØÌsNRPV NRPWƒS BLsÛ»QËÍ ®ªP§§»RsòLsÌÜÍ @ÌslªP©ºsxqsvÌsv BªS*Ös . úcRsª¯ÍùÌQ÷ßs xqPwÀsNRPÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS @ÌslªP©ºsxqsvÌs©«sv ¿PÖ”sLs¿SÖs . úgS‚dP§ßs úFyLs»RsLsÌÜÍ BÎÏPv• N¯ÍÌÜÍöLiVV©«s ªSLjsNTP 150 ¿RscRsLRPxmso ‚dP§ÈsL”RPv , xmsÈísßs úFyLs»SÌsÌÜÍ 50 ¿RscRsLRPxmso ‚dP§ÈsLR”s ‚s{qósLRñsLsÌÜÍ BÎÏPv• ¬sLjQøLsÀs BªS*Ös . @ÌØZgËÍQ LRPv . 50,000/— xmso©«sLjPõªSxqsLs @ÌslªP©ºs xqsv©«sv LRPªSßS ÅsLRPvèÌs xmscôRsv úNTsLscRs ¿PÖ”sLs¿SÖs . ¬dsÈÓs FyLRPvcRsÌs úFyÂÇQPNíRPVÌs N¯ÍxqsLs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjs}qsò A úFyÂÇQPNíRPV A¸RP§NRPÈísv úNTsLscRs INRP FPNRPLS ÊnÏsW‚P§ªS*Ös . gjsLjsÇs©«s úFyLs»SÌsÌÜÍ @Ès‚ds ¿RsÈíØÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS ÊnÏsW}qsNRPLRPßs Û¿QË͸RPãwÖs . Ç؆ds¸RP§ LRPx¤QscSLRPvÌsv , \lLsÌsv ª«PãwLæSÌsv , JƒRsZLËÍQª«soÌsv ,\|qQs¬sNSª«sxqsLSÌsv , Axqsvxmsú»RsvÌsv , ‚scSùÌs¸RPãwÌsv , |qPÇ£s Ìsv ª«s\ZgsLS @ª«sxqsLSÌsNRPV ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¬s‚P§»RsòLs BxmQöÈÓsZQNËÍQ 18 ¿RsÈíØÌsv D©Sõ , ªSÈs¬PõLsÈÓs NRPLsÛÈQËÍ C ¿RsÈís®ªPͧ úFy´Rs‚P§NRP\ZªP§©«scRs¬s }msL¯ä©SõLRPv Q' . @LiVV©«sxmQöÈÓsNUP úxms†sFycTsLs¿RsÊsƒTs©«s ¿RsÈísLs @xqsª«P§úgRsLsgS D©«PõcRs¬s ¿PxmQöNRP»RsxmQöcRsv . NSLRPßsLs ¬sLS*bs»RsvÌ‘»Rsv©«Põ úxmsÇsÌs @xqsÌsv xqsª«P§xqPù úxms»Sùª«Pãwõ¸RP§ Òsª«s©¯ÍFy´Ts . cS¬s E}qs FP»Rsò ÛÌQËÍcRsv . BLscRsvÌÜÍ F~LscRsvxmsLRPÀs©«s ALºs . ALºs . FyùZQNËÍQÑs @ª«P§ÌsvNRPV xqP*¸RP§Ls úxms†sxms†sò NRPÖsgjs©«s ¸RP§Lsú»SLsgS¬Põ l©PÌsN¯ÛÌQËÍö AÌÜÍ¿RsZ©ËÍQ ÛÌQËÍcRsv . DcS — BLRP\Zªs GLsƒR”s FyÈsv @ÌslªP©ºsxqsvÌsv ¿PÖ”sLs¿SÌs¬s }msL¯ä©SõLRPv . ÊØgSZ©ËÍQ D©«PõcTs . NS¬ds @ª«P§ÌsvNRPV gSlLPLsÈÔs G‚P§ÈÓs ? xqóPwÌsLsgS úxms†sFycTs»Rs ¿RsÈísLs úxmsxqsvò»Rs úxmsÊnÏsv»RP* ‚scnS©SÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgSZ©ËÍQ , NSrSsò ®ªP§LRPvgRPvÌsv cTscTôs LRPwF~LscTsLs¿RsÊsƒTsLscTs .
xmsLjsgRPßsÌÜÍNTP †dsxqsvN¯Íª«sÌszqs©«s @LsaSÌsv :
©«sW»Rs©«s ¿RsÈísLsÌÜÍ N¯¬Põ ª«P§§ÅPù\ZªP§©«s @LsaSÌs©«sv xqQöxtísLsgS }msL¯ä©SÖs . 1) ÊnÏsWª«P§§Ìsv N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ \lLs»RsvÌsNRPV ª«P§Lkjs úxmsÛ»QËÍùNTPLsÀs Às©«Põ , xqs©«PõNSLRPv , ª«P§cnRPù»RsLRPgRP†s \lLs»RsvÌsNRPV xqsLsÊsLscTs»Rs xmsLjsúaRsª«P§ÌÜÍ DFy´Ts ÛÌQËÍcS ®ªP§LRPv\Zgs©«s úxms»Sùª«Pãwõ¸RP§ Òsª«s©¯ÍFy´Ts , rSª«PãwÑsNRP ÊnÏsúcRs»Rs ‚scnTsgS NRPÖQöLs¿SÖs . 2) N_ÌsvcSLRPvÌsv , ª«Pùª«srS¸RP§ NRPWÖdsÌsv , gks»Rs , Z©ËÍQ»Rs NSLjQøNRPVÌsv , ª«P§»RQ=ùNSLRPvÌsv , úgS‚dP§ßs Û¿QË͆s ª«PX†sòcSLRPvÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ }qsªS LRPLsgS¬sNTP ¿PLscTs©«s ¬sLS*zqs»RsvÌs x¤QsNRPVäÌs©«sv gRPvLjsòLsÀs ªSLjsNTP úxms»Sùª«Pãwõ¸RP§ DFy´Ts , xmso©«sLSªSxqsLs NRPÖQöLs¿SÖs. 3) xmso©«sLSªSxqs xms´RsNS¬Põ aS{qsòû¸RP§LsgS LRPwF~LscTsLsÀs ª«P§§LscRsvgSZ©ËÍQ ‚scnTsgS @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RPãwÖs . 4) ÊnÏsWª«P§§ÌsNRPV , BÎÏP•NRPV ©«sxtís xmsLjs¥PPLS¬Põ ª«PãwlLPäÈ£s cnRsLRPÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS NSNRPVLsƒS" ªSùÌsWù¸RPãwlƒPƒºs Q' xqPwú»RsLs úFy†sxmscTsNRP©«s ¿PÖ”sLs¿SÖs . 5) }qsNRPLjsLsÀs©«s ÊnÏsW‚P§ÌÜÍ xqsgRP ÊnØgS¬sNTP ©«sgRPcRsv LRPwxmsLsÌÜÍ ©«sxtísxmsLjs¥PPLS¬Põ ¿PÖ”sLsÀs , ‚P§gjsÖs©«s xqsgRP ÊnØgS¬sNTP xqsª«Pãw©«s\ZªP§©«s ÊnÏsW‚P§¬s @Õnsª«PXcTôs Û¿QËÍzqs©«s »RsLRPvªS»Rs \lLs»RsvNRPV BªS*Ös . 6) ª«P§»RQ=ùNSLRPvÌsNRPV xqsª«P§§úcRs†dsLRPLsÌÜÍ ª«P§L¯Í @©«sv\Zªs©«s xqósÌجPõ ZQNËÍQÈØLiVVLsÀs ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌsv , Û¿QËÍxmsÌs ª«PãwlLPäÈÓsLsgºsNRPV xqscRsvFy¸RP§Ls NRPÖQöLs¿SÖs . 7) FyÌs D»RQö†sòcSLRPvÌsNRPV , g¯úlLPÌsNSxmsLRPvÌsNRPV úxms»Sùª«Pãwõ¸RP§LsgS ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv ZQNËÍQÈØLiVVLsÀs , rSLsZQNËÍQ†sNRP xmsLjsÃìS©S¬Põ NRPWƒS @LscRsvÊØÈsvÌÜÍNTP »QPÀQè ªSLjs¬s úF¡»RQ=z¤QsLs¿SÖs . 8) Û¿QËÍZ©ËÍQ»Rs D»RQö»RsvòÌsNRPV ª«PãwlLPäÈÓsLsgºs NRPÖQöLsÀs , A LRPLsgS¬Põ xmsLjsLRPOTsLs¿RsƒS¬sNTP @©«sv\Zªs©«s ZQNËÍQLsúcSÌs©«sv l©PÌsN¯ÌØöÖs . 9) ¬sLjQøLs¿Rs »RsÌs|mPÈÓís©«s xmsLjsúaRsª«P§ÌsÌÜÍ DFy´Ts F~LscRsƒS¬sNTP @©«svgRPvßsLsgS ¬sLS*zqs»Rs NRPVÈsvLsÊØÌsÌÜͬs ¸RP§§ª«s»RsNRPV , ª«P§z¤QsÎÏsÌsNRPV úxmsÛ»QËÍùNRP bsORsßs BªS*Ös . 10) xmsLSùª«sLRPßs xmsLjsLRPORsßsNRPV úxms´Rsª«P§ úFycnS©«Pù»Rs©«sv BÀQè NRPÈísvcTsÈís\ZªP§©«s ¿RsLRPùÌs©«sv ‚scnTsgS @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RPãwÖs . 11) úgSª«P§ xqsÊnÏsÌs ¬sLRP*x¤Qsßs cS*LS úxmsÇØÕnsúFy¸RP§ }qsNRPLRPßs NRPLsÈÓs»RsvƒRsvxmso ¿RsLRPùgS NSNRPVLsƒS ¬sÇØLiVV†dsgS, FyLRPcRsLRP+NRPLsgS , úxmsÇØrS*ª«P§ù¸RP§§»RsLsgS, ÇsªSÊsvcSLkjs»Rs©«sLs»ÜÍ Êsz¤QsLRPLsgRP ‚s¿SLRPßs ¬sLRP*z¤QsLs¿P Û»QËÍcUs , xqsª«P§¸RP§Ls , xqósÌsLs ¿SÌØ ª«P§§LscRsvgSZ©ËÍQ úxmsNRPÈÓsLsÀs ‚scnTsgS ¬sLRP*z¤QsLs¿SÖs . 12) úxmsÇØÕnsúFy¸RP§ }qsNRPLRPßsÌÜÍ LSÇsNUP¸RP§ FyLkjísÌs©«sv , úxmsÇØ xqsLsxmnPãWÌs©«sv , xqP*¿RQèLscRs }qsªS xqsLsxqósÌs©«sv NRPWƒS ÊnØgRPrS*ª«P§§Ìs©«sv Û¿QË͸RPãwÖs .
ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ‚sxts¸RP§LsÌÜÍ BxmQöÈÓs ª«sLRPNRPV @ª«sÌsLsÕnsLsÀs©«s úxmsÇØ ª«Pù†sZLËÍQNRP ‚scnS©SÌs ©«svLsƒTs gRPvßsFyhSÌsv Z©ËÍQLRPvèN¯¬s , \|mQs @LsaSÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS , úxmsÇØrS*ª«P§ùÊscRôsLsgS úxmsÊnÏsv»RP*Ls úxmsÇsÌs©«sv ‚saS*xqsLsÌÜÍNTP †dsxqsvN¯¬s úxmsÇØúxms…¸iWÇs©SÛÌQËÍ gksÈsv LSLiVVgS ‚scnS©SÌs©«sv LRPwF~LscTsLsÀs @ª«P§Ìsv Û¿QËÍ}qsò xqsª«PãwÇجsNTP ®ªPͧÌsv . |qPÇ£s Ìsv , xmsLjsúaRsª«P§Ìs róSxms©«s N¯ÍxqsLs , xmsÈísßSÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ ©«sgRPLSÌs @Õnsª«PXcTô“s ¬s‚P§»RsòLs BxmQöÈÓs ª«sLRPNRPV }qsNRPLjsLsÀs©«s ÊnÏsWª«P§§Ìs @LsaS¬Põ LSÊÜÍ…¸iͧ ©«sW»Rs©«s ¿RsÈíجsNTP @©«svgRPvßsLsgS xqsª«P§úgRs\ZªP§©«s xqs‚dP§ORs Û¿QËÍzqs , cTscôRsvÊØÈsv ¿RsLRPùÌs©«sv Û¿QËÍxmsÈíØÖs .
వైఎస్ అకాల మరణంతో కాంగ్రెస్ పార్టీ పతనం మొదలై, తరచూ ముఖ్యమంత్రులను మార్చే అలనాటి దుష్టసంప్రదాయం మళ్లీ పునరావృతమైంది. కాంగ్రెస్ పార్టీ అనుసరించిన అవకాశవాద విధానాల పర్యవసానంగా తెలంగాణ సమస్య మరింత జటిలమైంది. పార్టీలో ఎవరు ఎవరికి విధేయులో తెలియని దుస్థితి నెలకొన్నది. వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆవిర్భావంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ మనుగడ,కాంగ్రెస్ పార్టీ భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్థకంగా మారాయి. అపనమ్మకం, అనుమానాలు, అవిధేయత పాలక పార్టీని అంధకారంలోకి నెట్టాయి.