రాయలసీమ భవిష్యత్తు ?

ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక జూలై 27, 2011

INRP©SƒRsv FyÂÌQPgSÎÏP• LSÇPùLsÌÜÍ ª«P§gjæs F¡LiVV©«s LS¸RP§Ìs{qsª«P§ ª«P§ŒÉP• A cRsvzqós†sNTP l©PÈís ÊsƒRsv»RsvLscS ! @©«Põ ALsc¯ÍÎÏs©«s úxmsÇØ»RsLsú»RsªScRsvÌsv , ÊsƒRsvgRPv ÊsÌs{¤sQ©«sª«sLæSÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ rSª«Pãw©«Pù úxmsÇجdsNRPLs ª«P§©¯Í®ªPÍcRs©«sNRPV gRPvL_»Rsv©SõLRPv . ZQNËÍQLsúcRsLsÌÜÍ úxmscnS©«s úxms†sxmsORs FyLkjís @LiVV©«s Õs . ÂÇQP .zms . Às©«Põ LSuíSûÌsNRPV @©«svNRPWÌsª«P§¬s ¿PÊsv»RsvLsÛÈQËÍ , @cnTsNSLRP NRPWÈs‚P§NTP ©S¸RP§NRP»RP*Ls ª«sz¤Qsxqsvò©«Põ NSLsúlgP£qs ®ªPͧLs ª«Pù†sZLËÍQNRPLs NScRs¬s xmso©«sLRPvcçSÈÓsxqsvò©SõLRPv . Às©«Põ LSuíSûÌsLiVVÛ»QËÍ ‚sxm”sªSÌs cS*LS @cnTsNSLRPLs ÌÜÍNTP LSª«sƒRsLs xqsvÌsÊnÏsª«P§¬s N¯LscRsLRPv , ƒS . ÊØÊØ rS|¤QPÊ`s @LsÛÊQËÍcRPäLºs ©«sv @ƒRïsLs |mPÈísvN¯¬s ª«P§LjsN¯LscRsLRPv xqsª«P§Ljósxqsvò©SõLRPv . @ª«sNSaRsªScRsLs , xqsLsNRPVÀs»Rs LSÇsNUP¸RP§ úxms…¸iWÇs©SÛÌQËÍ xmsLRPª«Pãwª«scnTsgS ÊnØ‚sxqsvò©«PõªSLRPw , AcnTsxms»RPùLs N¯ÍxqsLs ALSÈsxmsƒRsv»Rsv©«Põ ªSLRPw NRPWƒS ÊsÌsxmsLRPvxqsvò©SõLRPv . úxmsÇØrS*ª«P§ù ª«Pùª«sxqós úZaËÍQxtís\ZªP§©«scTs . Z©ËÍQƒRsv ZcËÍQaRsLsÌÜÍ @ª«P§ÌsvÌÜÍ D©«Põ úxmsÇØrS*ª«P§ùLs xmsLjsxmspLRñs\ZªP§©«scTs NScRsv . c¯ÍzmsƒUs ª«Pùª«sxqós©«sv xmsLjsLRPOTsLsÛ¿QËÍ ÊØcnRPù»Rs©«sv »RsÌsZãNQP»RsvòN¯©«Põ LSÇØùLsgRPLs xmsLjs´TsÌÜÍ xms¬sÛ¿QËÍxqsvò©«PõcTs . C ª«Pùª«sxqósNRPV xqsx¤QsÇsLsgSZ©ËÍQ @Z©ËÍQNRP xmsLjs‚P§»RsvÌsv©SõLiVV . @LiVV©«sxmQöÈÓsNUP , ª«Pãw©«sª«s x¤QsNRPVäÌsv , úxmsÇØ»RsLsú»Rs x¤QsNRPVäÌs rScnRs©«s , lªP©«svNRPÊØÈsv»Rs©«sLs ©«svLsƒTs N¯Ls\Û»s©S ‚sª«P§§NTPò NSª«sƒS¬sNTP , úxmsÇØ DcRPùª«PãwÌs cS*LS xqsª«P§úgSÕnsª«PXcTô“s \Zªsxmso úxms¸RPãwßÓsLs¿RsƒS¬sNTP C ª«Pùª«sxqósÌÜÍ @ª«sNSaRsLs DLscRs¬s @»RPùcnTsNRP úxmsÇجdsNRPLs ÊnØ‚sxqsvò©SõLRPv .

ZcËÍQaS¬sNTP rS*»RsLsú»RsùLs ª«sÀQè ALRPv©«PõLRP cRsaSÊôØÌsv gRPƒRsÀsF¡LiVV©S LS¸RP§Ìs{qsª«P§ ÌØLsÈÓs lªP©«svNRPÊsƒRïs úFyLs»SÌs NRP¬dPõÈÓsgS´RsÌsv ª«sLRñs©S†ds»RsLs . úxmsÊnÏsv»S*Ìsv ª«sxqsvò©Sõ¸ºP§ ! F¡»Rsv©Sõ¸ºP§ ! NS¬ds {qsª«P§ úxmsÇsÌs »RsÌsLS»RsÌsv G ª«Pãwú»RsLs ª«PãwLRPÛÌQËÍcRsv . NS¬ds , NRP©«Põ ÕsƒRïsÌs»ÜÍ xqsª«Pãw©«sLsgS , B»RsLRP úFyLs»SÌs ÕsƒRïsÌs©«sv @NRPVä©«s Û¿QËÍLRPvèN¯¬s LSÇsNUP¸RP§ ©S¸RP§NRPVÌsvgS @»Rsvù©«Põ»Rs róS©SÌsNRPV FPcRsgRPƒS¬sNTP , zqósLRP»RP*Ls F~LscRsƒS¬sNTP r¡Fy©«sLsgS Dxms…¸iWgRPxmsƒTsLscTs . ¬dsÌsLs xqsLsÒsª«slLPƒTïs ª«P§§ÅPùª«P§Lsú†s ®ªP§§cRsÌsv ZcËÍQaRs úxms´Rsª«P§ F¢LRPvƒRsvgS @»Rsvù©«Põ»Rs bsÅsLS¬Põ @cTsL¯Íz¤QsLs¿SLRPv . »QPÌsLsgSßSNRPV ¿PLscTs©«s zms .‚s . ©«sLRPzqsLs¥PPLSª«so ©«sv ©«sLscSùÌs ©«svLsƒTs ÌÜÍNºs xqsÊnÏsNRPV xmsLszms , ZcËÍQaRs úxms´S¬s " ª«P§©«s »QPÌsvgRPv Û»QËÍÇsLs Q' @¬s ª«P§§Ljszqs F¡¸RPãwLRPv . N¯ÍrSsòLsúcnRsNRPV ¿PLscTs©«s ¸RP§©ºs .ÈÓs . LSª«PãwLSª«so ©«sv z¤QsLscRsWxmsoLRPLs ©«svLsƒTs aSxqs©«s xqsÊnÏsNRPV FP©«svõN¯¬s ª«P§§ÅPùª«P§Lsú†s¬s Û¿QËÍzqs " »QPÌsvgRPv A»RQø g_LRPªS¬sNTP úxms†dsNRP Q' gS ¿RPwxqsvN¯¬s gRPLRP*xmsƒïSLRPv . {qsª«P§ ÕsƒRïs\ÛÌs©«s cRsŒs»Rs Z©ËÍQ»Rs xqsLsÒsª«s¸RP§ù ®ªP§§cRsÌsv , ‚sÇs¸RP§ÊnØxqPäLRPlLPƒTïs , ©SLS ¿RsLsúcRsÊØÊsv ©S¸RP§§ƒRsv , \Zªs .¸RP§£qs . LSÇsZaËÍQÅsLRPlLPƒTïs , Z©ËÍQÈÓs ¸RP§©ºs . NTPLRPߺs NRPVª«PãwLºs lLPƒTïs ª«sLRPNRPV ª«P§§ÅPùª«P§Lsú»RsvÌsv NSª«sƒS¬sNTP xmso©ScTsgS ¬sÖs¿SLRPv . ª«P§L¯Í N¯ÍrSsòLsúcnRs ÕsƒRïs ÀsLRPLsÒs‚s¬s ÊsvÇØÌsZãNQP»RsvòN¯©SõLRPv . @LscRsLjsNUP ú}msª«P§©«sv xmsLsÀs , AcRsLjsLsÀs , @LscRsÌsLs FPNTPäLsÀs©«s {qsª«P§ªSxqsvÌsv ª«Pãw©«szqsNS©«sLscRsLs F~LscSZLËÍQ gS¬s , Ên‘†sNRPLsgS cRsLjsúcRsvÌsv gSZ©ËÍQ ‚P§gjsÖsF¡¸RPãwLRPv .

¬s»RPù NRPLRPª«soNSÈsNSÌsv , Fy»SÎجsNTP Û¿QËÍLRPvN¯©«Põ ÊnÏsWgRPLRQ÷éÇsÌØÌsv , @NSÌs ª«sL NRPÛÊQËÍÎØÌsNRPV xmsaRPvª«soÌs »RsLRPÖsLsxmso , »QPÌsvgRPv AƒRsxmsƒRsv¿RPvÌsv ª«sÎÏP•ª«P§§øN¯¬s úÊs»RsNRPƒS¬sNTP ª«P§¥PP ©«sgRPLSÌsÌ”Üͬs ª«PùÕns¿SLRP gRPX¥PPÌsNRPV zqsgæRPv»ÜÍ »RsÌscTsLs¿RPvN¯¬s lªPÎÏPvò©«Põ x¤PXcRs¸RP§‚scSLRPNRP\ZªP§©«s cRPXaSùÌsv NRPLRPvª«so {qsª«P§ Òsª«s©«s ‚scnS©«sLsÌÜÍ @Ls»RsLS÷égRP\ZªP§©SLiVV . NRPORsÌsv , NSLRQößSùÌsv , |mP»RsòLscSLRPvÌs ALjósNRP úxms…¸iWÇs©SÌsv , AcnTsxms»RPùLs N¯ÍxqsLs ÇsLRPvgRPv»Rsv©«Põ F¡LRPvÌÜÍ xqs‚P§øŒs»Rs\ZªP§©«s x¤Qs»Sù LSÇsNUP¸RPãwÌsv C úFyLs»S¬sNTP aSxmsLsgS xmsLjsßs‚P§Ls¿SLiVV . ‚dsÈÓsNTP »Ü̓Rsv úxmsNRPX†s \ZªsxmsLkjs»SùÌsv , FyÌsNRPVÌs ¬sLR”sORPùxmspLjs»Rs ‚scnS©SÌs ª«P§¨ÌsLsgS C úFyLs»RsLs @Õnsª«PXcTô“sNTP ©¯Í¿RPvN¯ÍÛÌQËÍcRsv . " LS¸RP§ÛÌQËÍÖs©«s {qsª«P§ LRP»Rs©SÌs {qsª«P§ Q' Z©ËÍQƒRsv NRPLRPvª«so{qsª«P§ gS gRPßs†sZãNQPNTPäLscTs

xmsª«P§§Ås xmsoßPùZQOËÍQú»SÌsNRPV C gRPƒRïs ¬sÌs¸RP§Ls . NRPÖs¸RP§§gRP \Zªsxtñsª«soƒRsv , ª«sƒTïs NSxqsvÌsªSƒRsvgS }msLRPvgSLsÀs©«s †sLRPvª«P§ÛÌQËÍaRPvƒRsv , $NSÎØ{qósaRP*LRPvƒRsv , NSßÓsFyNRPLs ‚s©S¸RP§NRPVƒRsv , $\ZasÌs ª«P§Ì”s©«Põ , ª«P§Lsú»SÌs¸RP§LsÌÜÍ LSxmnP§®ªPÍLsúcRs rS*‚P§ , ª«P§¥PP©«sLscUsaRP*LRPvƒRsv , NRPrSxmsoLRPLs ALsÇsZ©ËÍQ¸RP§rS*‚P§ , ª«P§lLPLscRsL¯Í ZcËÍQª«soÎÏP•NRPV l©PÌsª«so . " NSÌsÇñØ©«sLs Q' úxmsÊÜÍcRsNRPVcRsv ª«P§LSÈ£s F¡»RsvÌsWLjs ‚dsLRP úÊs}¤sQøLsúcRs rS*‚P§ . ÊnÏsgRPª«s»ºs xqsª«Pãw©«svÌsvgS xmspÇsÌsLscRsvN¯©«Põ xqs»RPù rSLiVV ÊØÊØNRPV Çs©«QøxqósÌsLs . C úFyLs»RsLsÌÜÍ D©«Põ @†s |mPcRôs FyLjsúaS‚P§NRP LRPLsgRPLs BZcËÍQ . AcnRsv¬sNRP ZcËÍQªSÌs¸RPãwÌsvgS zmsÌsvª«sÊsZƒËÍQ ÊnØLkjs ¬dsÈÓsFyLRPvcRsÌs úFyÂÇQPNíRPVÌsv , xmsLjsúaRsª«P§Ìsv , ‚sÇñØ©ScnSLjs»Rs ALjósNRP ª«Pùª«sxqósNRPV úxms†dsNRP\ÛÌs©«s H .ÈÓs . xmsLjsúaRsª«P§ÌsNRPV C Z©ËÍQÌs ©¯Í¿RPvN¯ÍÛÌQËÍcRsv . ZLËÍQßÓsgRPvLsÈsÌÜÍ " \lLsÛÌQËÍ* N¯Í¿ºs FnyùNRísLkjs Q' N¯ÍxqsLs F¡LSƒTsÛ»QËÍ ZQNËÍQª«sÌsLs lªPLiVVù ª«P§LscTsNTP DFy´Ts NRPÖQöLsÛ¿QËÍ " N¯Í¿ºs Ljs}msLºs ª«sLºPä uS£ms Q' ©«sv |mPÈíØLRPv . @cTs »RsxmQö ª«P§L¯NRP úxmsÊnÏsv»RP* LRPLsgRP xqsLsxqós ÛÌQËÍcRsv . C úFyLs»RsLsÌÜÍ NSrSsò DFy´Ts NRPÌQö©«sNRPV c¯Íx¤QscRsxmsƒTs©«s xqsx¤QsNSLRP LRPLsgRPLsÌÜͬs ©«sWÌsv ‚P§Ì”svÌs©«sv , xmsLs¿RscSLRP ª«P§Ljs¸RP§§ FyÌs xmsLjsúaRsª«P§Ìs©«sv xqsLRPŒÉsNRPX»Rs ALjósNRP ‚scnS©SÌ”ÜÍ ÊnØgRPLsgS LSxtísû úxmsÊnÏsv»RP*Ls ©«suíSÌs }msLRPv»ÜÍ ¬sLôSOTsßPùLsgS ª«P§¨zqs®ªPÍzqsLscTs . lªP©«svNRPÊsƒRïs LS¸RP§Ìs{qsª«P§©«sv AcRsvN¯ÍªSÌsZ©ËÍQ cSù}qs ÛÌQËͬs ZQNËÍQLsúcRs , LSxtísû úxmsÊnÏsv»S*Ìsv xmsLjsúaRsª«P§Ìs róSxms©«sNRPV , ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs NRPÌQö©«sNRPV úxmsÊnÏsv»RP* LRPLsgRPLsÌÜÍ INRPä LRPwFyLiVV |mPÈísvÊsƒTs |mPÈísÛÌQËÍcRsv . $NSÎØzqsòûNTP xqs‚dP§xmsLsÌÜͬs ª«P§©«Põª«sLRPLs ª«scRôs Õs . |¤QP¿ºs . LiVV . ¸RP§Ì£s . ª«P§Ljs¸RP§§ ¸RP§©ºs . ÈÓs . zms . zqs . xqsLsxqósÌsv xqsãLP¸RP§§NRsòLsgS ‚scRsvù»ºs xmsLjsNRPLSÌs xmsLjsúaRsª«P§©«sv l©PÌsN¯ÌQöƒS¬sNTP ª«P§§LscRsvNRPV ª«sÀQè úxmscnS¬s Û¿QËÍ»RsvÌs ‚dP§cRsvgS BÈÔsª«sÛÌQËÍ aRsLsNRPVróSxms©«sÛ¿QËÍaSLRPv . ÂÊQP\lLsÈÔs£qs , B©«svxms Ås¬sÇsLs ÌØLsÈÓs @FyLRP\ZªP§©«s Ås¬sÇs ¬sZQOËÍQFyÌs©«sv N¯Ì”sg¯ÈÓís »RsLRPÖsLs¿RPvNRPVF¡»Rsv©SõLRPv . gSÖs Çs©SLRôs©«slLPƒTïs ÌØLsÈÓs úxmsLiVV®ªPÍÈsv ª«PùNRPVòÌsNRPV @ƒRïsg¯ÍÌsvgS c¯ÍÀs|mPƒRsv»Rsv©SõLRPv . úxmsÇsÌs NRPƒRsgRPLsƒR”s©«sv xmsÈÓísLs¿RPvN¯©«Põ FyFy©«s FyÌsNRPVÌsv F¡ÛÌQËÍcRsv . @LscRsLjsNUP ®ªsWORsLs úxmsrScTsLsÛ¿QËÍ C úFyLs»RsLsÌÜͬs ZcËÍQª«soÎÏPv• , ÊØÊØÌsv {qsª«P§ªSxqsvÖPõ ª«Pãwú»RsLs ª«P§¨ƒRs©«sª«P§øNSÌ”ÜÍZ©ËÍQ ª«P§§¬sgjsÛ»QËÍÌsv»RsW FyFy»RsvøÌsvgS , Òsª«s¿RQèéªSÌ”Ø Òsª«s©«QøLRPßs F¡LSÈsLsÌÜÍ ª«P§gjæsF~ª«P§ø¬s aRszmsLsÀs©«sÈ”sv©«PõcTs . LS¸RP§Ìs{qsª«P§ Çs©SÌs\|mQs úxmsNRPX†sNTP , FyÌsNRPVÌsNRPV , ZcËÍQª«soÎÏP•NRPV , ÊØÊØÌsNRPV FPª«sLjsNUP NRP¬sNRPLRPLs ÛÌQËÍNRPVLsƒS F¡LiVVLscTs . C xmspLRP*LRPLsgRPLsÌÜÍ úxmsÇØúZaËÍQ¸RP§}qs= xmsLRPª«Pãwª«scTsgS ÊnØ‚sLsÛ¿QËÍ LSÇsNUP¸RP§ FyLkjísÌsv BxmsoöƒRs©Sõ NSxqsò rSª«PãwÑsNRP xqQöXx¤Qs»ÜÍ C cRsvLRPcRPXxtísª«sLs»RsvÌs\|mQs©«s cRs¸RP§cRsÌsvrSsòLRP©«svN¯LsÛÈQËÍ A AaRsÌsW @ƒRsvgRPLsÈÓs F¡»Rsv©SõLiVV .

"rS*LRós®ªPͧQ' ZQNËÍQLsúcRs ÕsLscRsvª«sogS |mPÈísvÊsƒTscSLkjs ª«Pùª«sxqós ¬sLjQøLs¿RsÊsƒRsv»RsvLscTs . LSÇØùLsgRP ª«P§§Ås xmsú»RsLs\|mQs r¡xtsÖsÇsLs @©«Põ xmscS¬Põ LSxqsvN¯©Sõ , xqsLsZQOËÍQª«P§ LSÇPùª«P§¬s ª«PãwÈsÂÌQP¬Põ ª«sÂÌQ”s®ªPÍzqs©S A¿RsLRPßsÌÜÍ úxmsÊnÏsv»S*Ìsv xqsLsxms©«svõÌsNRPV EƒTsgRPLs Û¿QË͸RP§ƒRs®ªPͧ ª«PX†sògS |mPÈísvN¯©SõLRPv . @Õnsª«PXcTôs ©«sª«P§¨©SÌÜÍ ª«P§¥PP ©«sgRPLSÌsv , ©«sgRPLSÛÌQËÍ ZQNËÍQLsúcRs ÕsLscRsvª«soÌsvgS ª«i°ÖsNRP xqscRsvFy¸RPãwÌs©«sv NRPÖQöLs¿RsƒRsLs , LSLiVV†dsÖsª«P*ƒRsLs cS*LS FyLjsúaS‚P§NScnTsxms»RsvÌs©«sv úF~»RQ=z¤QsLs¿RsƒRsLs úxmsÊnÏsv»RP* ‚scnS©SÌs »S†P*NRP ÀsLs»Rs©«s . A ‚scnS©SÌs©«sv Dxms…¸iWgjsLs¿RPvN¯¬s , FPNRPäƒRs @cnTsNRP ÌØÊnØÌÜrSsò…¸iW @NRPäƒRs |mPÈísvÊsƒRsvÌsv |mPÈÓís c¯Í¿RPvN¯Íª«sƒRsLs |mPÈísvÊsƒTscSLRPvÌs ¬ds†s .

LSxtísû ‚sÊnÏs©«sÇs©«s\|mQs ¿RsL¯Íèxms¿RsLRQèÌsv , ALsc¯ÍÎÏs©«sÌsv †dsúª«s róSLiVVÌÜÍ ÇsLRPvgRPv»Rsv©SõLiVV . @Õnsª«PXcTôs , lªP©«svNRPÊØÈsv»Rs©«sLs @LsaSÌs\|mQs©«s ªScRs úxms†sªScRs©«sÌsv ÇsLRPvgRPv»Rsv©SõLiVV . gRPƒRsÀs©«s HcRsv cRsaSÊôØÌsÌÜÍ LSúxtsQísLs @Ls¿RsÌsLs¿RsÌsvgS @Õnsª«PXcTôs ¿PLscTs , ZcËÍQaRsLsÌÜÍ ©SÌsvgRPª«s ( Ñs .ƒTs .zms. ÌÜÍ) róS©S¬sNTP FPgRPÊØNTPLscRs¬s gRPßSLsNSÌsv »QPÖs¸RP§ÛÇQËÍxqsvò©SõLiVV . »QPÌsLsgSßS lªP©«svNRPÊsƒTs F¡LiVVãLPcRsZ©ËÍQ ªScS¬Põ N¯LscRsLRPv Û¿QË͸RP§ƒRsLs AaRQèLRPùLs NRPÖsgjsxqsvò©«PõcTs . ¿SLjsú»RsNRPLsgS xmsLjsbdsÖs}qsò »QPÌsLsgSßs , LS¸RP§Ìs{qsª«P§ ª«P§Ljs¸RP§§ D»RsòLSLsúcnRs lªP©«svNRPÊsƒRïs úFyLs»SÌsv . »SÇØ ª«Pãw©«sªSÕnsª«PXcTô“s ¬s®ªPÍcTsNRP gRPßSLsNSÌsv xmsLjsbdsÖs}qsò @Õnsª«PXcTô“sÌÜÍ Â»QPÌsLsgSßs úxms´Rsª«P§ róS©S¬Põ AúNRs‚P§LsÀsLscTs . LS¸RP§Ìs{qsª«P§ @»RPùLs»Rs lªP©«svNRPÊsƒTs D©«PõcTs . gRPƒRsÀs©«s HcRsv©«PõLRP cRsaSÊôØÌs NSÌsLsÌÜÍ LSxtísûLs @Õnsª«PXcTôs \Zªsxmso @ƒRsvgRPvÛÌQËÍxqsvN¯LsÈsW ª«sÀQè C cRsaRsNRPV Û¿QËÍLRPvN¯©«PõcTs . |mPÈísvÊsƒTscSLkjs ª«Pùª«sxqósNRPV©«Põ xqsx¤QsÇs ÌsORsßSÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgSZ©ËÍQ ª«P§©«s LSxtísûLsÌÜÍ NRPWƒS @Õnsª«PXcTôs gRPª«P§©«sLs D©«PõcTs . ALsúcnRs úxmsZcËÍQaºs GLRQöƒTs©«s 1956 ©SÈÓsNTP ‚saSÅsÌÜÍ z¤QsLscRsvróS©ºs zts£ms ¸RPãwLïRPv , \|¤QscRsLSÊØcRsvÌÜÍ AÖP*©ºs , ¬sÇت«PãwÊØcRsvÌÜÍ ¬sÇØLs ¿PNRPäLRP xmsLjsúaRsª«P§Ìsv ª«Pãwú»Rs®ªPͧ ZQNËÍQLsúcRs , LSxtísû úxmsÊnÏsv»RP* LRPLsgRP xqsLsxqósÌsv DLsZƒËÍQ‚s . 1965—75 ª«P§cnRPù NSÌsLsÌÜÍ ZQNËÍQLsúcRs úxmsÊnÏsv»RP*Ls \|¤QscRsLSÊØcRsv ZQNËÍQLsúcRsLsgS B.zqs.H.¸RP§Ì£s. , Õs.|¤QP¿ºs.B.¸RP§Ì£s. , H.ƒTs.zms.¸RP§Ì£s. ,|¤QP¿ºs.¸RP§Ls.ÈÓs. , ‚P§cnS¬s , ¸RP§©ºs.¸RP§Ls.ƒTs.zqs. , ¸RP§©ºs. ¸RP§£mns. zqs. , ‚saSÅsxmsÈPõLsÌÜÍ Õs.|¤QP¿ºs.zms.‚s. , Ñs©ºs Nºs ÌØLsÈÓs ÊnØLjs xmsLjsúaRsª«P§Ìs©«sv úxmsÊnÏsv»RP* LRPLsgRPLsÌÜÍ©«sW ª«P§Ljs¸RP§§ N¯ÍLRPª«P§LsƒRsÌ£s FPLRPvª«soÌs NRPLSøgSLS¬Põ úxmsLiVV®ªPÍÈsv LRPLsgRPLsÌÜÍ©«sW l©PÌsN¯ÌQöƒRsLs»ÜÍ FyLjsúaS‚P§NSÕnsª«PXcTôs ExmsLscRsv N¯©«PõcTs . C ÊnØLkjs xmsLjsúaRsª«P§Ìsv ª«P§Ljs¸RP§§ ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs NRPÌQö©«s xmsLRPùª«srS©«sLsgS \|¤QscRsLSÊØcRsv ª«P§Ljs¸RP§§ N¯Ls»Rs ª«sLRPNRPV ‚saSÅsxmsÈPõLs ZQNËÍQLsúcSÌsvgS FyLjsúaS‚P§NSÕnsª«PXcTôsNTP ÊsÌs\ZªP§©«s xmso©ScRsvÌsv xmsƒïSLiVV . ‚P§gjsÖs©«s úFyLs»SÌsÌÜͬs ª«P§ZLËÍQ ©«sgRPLRPLs gS¬ds , xmsÈísßsLs gS¬ds gRPƒRsÀs©«s HcRsv©«PõLRP cRsaSÊôØÌs NSÌsLsÌÜÍ ÌsÕôsF~LscRsÛÌQËÍcRsv . FyLjsúaS‚P§NRP ‚sZQNËÍQLsúcUsNRPLRPßs \Zªsxmso G INRPä úxmsÊnÏsv»RP*ª«P§¨ NRP¬dsxqsLs AÌÜÍ¿Rs©«s NRPWƒS Û¿QË͸RP§ÛÌQËÍcRsv . xmnsÖs»RsLsgSZ©ËÍQ , \|¤QscRsLSÊØcRsv ZQNËÍQLsúcRsLsgSZ©ËÍQ @»RPùcnTsNRPLsgS @Õnsª«PXcRôsLs»S ZQNËÍQLsúcUsNRPLjsLs¿RsÊsƒTsLscRs©«Põ @LsaRsLs ‚sªScRsLRPz¤Qs»RsLs . A ®ªPͧLRPNRPV xqsLsxmnP§ÈÓs»Rs ª«P§Ljs¸RP§§ @xqsLsxmnP§ÈÓs»Rs LRPLsgSÌsÌÜÍ DFy´Ts @ª«sNSaSÌsv NRPWƒS D©«PõLs»RsÌÜÍ BNRPäZƒËÍQ ÌsÕnsxqsvò©SõLiVV . C @Õnsª«PXcTôs xmnsÌØÌs ©«svLsƒTs LSxtísû ÅsÇØ©SNRPV @»RPùcnTsNRPLsgS AcS¸RP§Ls ª«s©«sgRPwƒRsv»Rsv©«PõcTs . BcTs NScRs©«sÛÌQËͬs xqs»RPùLs . FPª«sLjs LSÇsNUP¸RPãwª«sxqsLSÌsv ªSLjsNTP DLsƒRsª«s¿RPvè . NS¬ds , ªSxqsòªSÌs©«sv ª«súNUsNRPLjsLs¿RsƒRsLs G ª«Pãwú»RsLs xqsª«P§LRós¬ds¸RP§Ls NScRsv . Ên‘†sNRPLsgS NRPLsÈÓs ª«P§§LscRsv©«Põ @Õnsª«PXcTôs NRPWƒS NRP©«sÊsƒRsNRPF¡ª«sƒRsLs cRPXztís ÌÜÍxmsª«Pãw ! ÛÌQËÍcS ¿RPwƒRs¬sLSNRPLjsxqsvò©SõLS ! ÛÌQËÍcS @ƒRïsg¯ÍÌsvgS ªScTsLs¿SÌs¬s ªScTsxqsvò©SõL¯Í ! @LRósLs NSª«sƒRsLs ÛÌQËÍcRsv .

lªP©«svNRPÊØÈsv»Rs©SZ©ËÍQõ úFy†sxmscTsNRPgS †dsxqsvN¯LsÛÈQËÍ úxmsúxms´Rsª«P§LsgS " úxmsÛ»QËÍùNRP LS¸RP§Ìs{qsª«P§ LSuíSû¬Põ Q' GLSöÈsv Û¿QË͸RPãwÌs¬s N¯LscRsLRPv N¯ÍLRPv»Rsv©SõLRPv . lªP©«svNRPÊØÈsv»Rs©«sLs»ÜÍ FyÈsW xmsLjsFyÌs©S r¢ÌsÊnÏPùLs cRPXuíSù NRPWƒS xqsª«P§LjósLsÛ¿QËÍ ªSLRPv ÛÌQËÍNRP F¡ÛÌQËÍcRsv . NS¬ds @cTs G ª«Pãwú»RsLs ªSLs¿nRs¬ds¸RP§Ls NScRsv . @ZcËÍQ ÇsLjsgjsÛ»QËÍ ALjósNRPLsgS , rSª«PãwÑsNRPLsgS †dsúª«s xqsLsO¯ÍÊnÏsLsÌÜÍNTP l©PÈísÊsƒRsv»RsvLscTs . úxmsÇØrS*ª«P§ùLs ª«P§©«svgRPƒRsZQNËÍQ úxmsª«PãwcRsLs GLRQöƒRsv»RsvLscTs . INRPä ª«PãwÈsÌÜÍ Â¿PFyöÌsLsÛÈQËÍ A úFyLs»RsLs ª«P§©«svgRPZƒËÍQ úxmsaSõLRósNRPª«P§ª«so»RsvLscRs©«sƒRsLsÌÜÍ FPÌØLsÈÓs xqsLsZcËÍQx¤QsLs ÛÌQËÍcRsv . rSgRPv ¬dsÈÓsNTP ª«P§Ljs¸RP§§ »SgRPv ¬dsÎÏP•NRPV aSbP*»Rs NRPLRPvª«so »RsxmQöcRsv . »SgRPƒS¬sZQNËÍQ ¬dsÎÏPv• ÛÌQËͬs¿]ÍÈs FyLjsúaS‚P§NSÕnsª«PXcTôs NRPÌsÌÜͬs ª«PãwÈs . DFycnTsNTP NRPLRPv\Zªs xmsoÈÓís©«s gRPƒRïs©«sv ª«scTsÛÌQËÍzqs ª«P§¨NRPVª«P§øƒTsgS ª«sÌsxqsÌsv lªPÎÏP•ƒRs®ªsW ! ÛÌQËÍcS D©«Põ gRPvƒRsvÌs cRsgRæsLRP @ƒRsvNRPVä†sZ©ËÍQ ! gRP†sxmsƒRsv»RsvLscTs . BcTs A»RQøx¤Qs»SùxqscRPXaRPù®ªPͧ @ª«so»RsvLscTs .

ÊnÏs‚sxtPù»Rsvò xmsLjsßSª«PãwÌs©«sv @©«svÊnÏsªSÌs AcnSLRPLsgS Ez¤QsLs¿RPv N¯LsÈsv©«Põ ªSLRPv , ª«P§©«s Ês»RsvZQNËÍQc¯Í ª«P§©«sLs Ês†sZQNËÍQcôSLs ! @©«Põ ¬sLSaSªScRsLs»ÜÍ ª«PãwÈ”ØZƒËÍQ ªSLRPw ÛÌQËÍNRP F¡ÛÌQËÍcRsv . NSLRPßsLs , ÊnØuS úxms†sxmscTsNRP\|mQs »QPÌsvgRPv Ç؆ds ®ªP§§»RsòLs IZQNËÍQ FyÌs©S g¯ƒRsvgRPv úNTsLscTsNTP LSªSÌsZ©ËÍQ úxmsgSƒRs\ZªP§©«s ªSLs¿nRs ®ªPͧLRPNRPV »ÜÖs @ƒRsvgRPvgS Dª«P§øƒTs ª«P§úcSxqsv LSxtísûLs ©«svLsƒTs ‚sƒTsª«sƒTs "ALsúcnRs LSxtísûLs Q' GLRQöƒTsLscTs . A©SƒRsv |mPcRôs ª«P§©«svxtsvÌs IxmQöLscRsLsÌÜÍ ÊnØgRPLsgS NRPLRPwõÌsvÌÜÍ LSúxtsQís LSÇscnS¬s¬s l©PÌsN¯ÌØöLRPv . »RsLRPvªS»Rs ALsúcnRsúxmsZcËÍQaºs GLRQöƒRsƒRsLs»ÜÍ \|¤QscRsLSÊØcRsv LSÇscnS¬ds ©«sgRPLRP\ZªP§ , »RscS*LS ª«s©«sgRPwƒTs©«s rS©«svNRPWÌØLsaSÌs©«sv xqscTP*¬s…¸iWgRPLs Û¿QËÍxqsvN¯¬s , ÊØgS @Õnsª«PXcTô“s ¿PLscTs©«s 55 GLsƒR”s »RsLRPvªS»Rs BxmsoöƒRsv lªPÎÏP•g¯ƒTsÛ»QËÍ , ª«P§ŒÉP• {qsª«PãwLsúcnRsNRPV LSÇscnS¬sgS G N¯ÍrSsò ©«sgRPLS¬sN¯Í »RsLRPÖs lªPŒP• @NRPäƒRs @Õnsª«PXcTôs ¿PLscSNRP ª«P§LjsN¯Ls»Rs NSÌجsNTP ªSÎÏPv• »Rs¬Põ lªPÎÏP•g¯ÈísLRPZ©ËÍQ cS¬sNTP LS¸RP§Ìs{qsª«P§ªSxqsvÌsNRPV gSùlLPLsÈÔs G‚P§ÈÓs ! " ª«Pãw úFyLs»Rs @Õnsª«PXcTô“s xmnsÌØÌs©«sv »S®ªPͧ @©«svÊnÏs‚sLs¿SÌsZ©ËÍQ Q' cRsvLRPv÷cTôsNTP @Ls»RsLs DLsƒRscRsv NRPcS ! D»RsòLSLsúcnRs úxmsÇsÌsNRPV ‚saSÅs ZQNËÍQLsúcRs ÕsLscRsvª«sogS ÇsLRPvgRPv»Rsv©«Põ @Õnsª«PXcTô“s NRP¬dsxqsLs N¯Ls»Rs ª«spLRPÈs NRPÖQöLs¿Rsª«s¿RPvèZ©ËÍQ®ªsW ! NS¬ds LS¸RP§Ìs{qsª«P§ úxmsÇsÌsNRPV @ÌØLsÈÓs AaSNTPLRPßs®ªPͧ NRP¬szmsLs¿RsƒRsLs ÛÌQËÍcRsv . |mPcRôs ª«P§©«svxtsvÌsv Û¿QËÍxqsvN¯©«Põ " $ÊØgºs IƒRsLsÊsƒTsNRP Q' ÌÜÍ F~LscRsvxmsLRPÀs©«s ®ªPͧLRPNRPV úNTsuñS ©«scUs ÇsÌØÌs xmsLszmsßÔsÌÜÍ úxms´Rsª«P§ ªSÈØ NRPÖQörSsòª«P§©«Põ ª«PãwÈs ÊsvÈíscRsÅsÌØÛ¿QË͸RP§ÊsƒTsLscTs . ÊsÎØ•Ljs»ÜÍ FyÈsv »RsvLsgRPÊnÏsúcRs ¬dsÈÓs¬ds N¯ÍÌÜÍö¸RPãwLRPv . D©«Põ LSxtísû LSÇscnS¬s¬ds ª«scRsvÌsvN¯©SõLRPv . »QPÌsvgRPv Ç؆s xqs\ZªP§NRPù»Rs N¯ÍxqsLs lªP©«sNSª«P§§LscRsv AÌÜÍÀsLs¿Rs NRPVLsƒS @¬Põ »SùgSÌsv Û¿QËÍzqs©«s LS¸RP§Ìs{qsª«P§ Z©ËÍQƒRsv cTsNRPVä»ÜÍ¿Rs¬s zqós†sÌÜÍ xmsƒTsLscTs . ª«P§¥PP ©«sgRPLRPLsgS FPcTsgjs©«s \|¤QscRsLSÊØcRsv , »QPÌsvgRPv Ç؆sNTP gRPLRP*NSLRPßs\ZªP§©«s LSxtísû LSÇscnS¬s . ª«P§©«s LSÇscnS¬ds ©«sgRPLRPLs @Z©ËÍQ Ênت«s©«s»ÜÍ LSxtísû ©«sÌsvª«P§¨ÌsÌs ©«svLsÀs , NRPVúgSª«PãwÌs ©«svLsÀs NRPWƒS ¿RscRsvª«soN¯©«Põ ªSLRPv , ¬sLRPORsLSxqsvùÌsv DFy´Ts N¯ÍxqsLs , D©«Põ»Rs ‚scSùª«sNSaSÌs N¯ÍxqsLs ª«s¿SèLRPv . @Õnsª«PXcTôs BNRPäZƒËÍQ ! @ª«sNSaSÌsv BNRPäZƒËÍQ ! @LiVV©«sxmsoöƒRsv C xmsLjsßSª«P§Ls xqsx¤QsÇsLs . úxmsxmsLsÀdsNRPLRPßsÌÜÍ ÊnØgRPLsgS xqsLjsx¤QscôRsvÌsv ÛÌQËͬs ª«PãwlLPäÈ£s N¯ÍxqsLs ª«PãwlLPäÈ£s aRsNRPVòÌsv xmsLRPvgRPvÌsv †dszqs©«sÛÈ”QËÍ , D©«Põ @ª«sNSaSÌs©«sv @LscTs xmso¿RPvèN¯¬s F¡ÈÔs úxmsxmsLs¿RsLsÌÜÍ ª«P§©«svgRPƒRs rSgjscôSª«P§¬s ¸RP§§ª«s»Rs ª«P§Ljs¸RP§§ úaS‚P§NRPVÌsv xmsLRPvgRPv xmsLslcPLsÌÜÍ D©SõLRPv . LSuíSûÕnsª«PXcTôsNTP ZcËÍQaSÕnsª«PXcTôsNTP »Rsª«P§ aRsNTPò ¸RP§§NRPVòÌs©«sv ‚s¬s…¸iWgjsxqsvò©«Põ ªSLjs¬s Ês»RsNRPƒS¬sNTP ª«sÌsxqs ª«sÀQè©«s ªSLRP¬s cTP*†ds¸RP§ úZaËÍQßÓs F¢LRPvÌsvgS ¿RPwxqPwò , ©¯ÍÈÓsN¯ÀQè©«sÈ”sv cRsvLS÷éxtsÌ؃RsƒRsLs ÌØLsÈÓs NRPVxqsLsrSäLRPvÌs úxmsª«sLRsò©«sÌs»ÜÍ ª«P§©¯Í®ªPÍcRs©«s ¿PLscRsv»Rsv©SõLRPv . ªSNºs rS*»RsLsú»Sù¬sNTP , úxmsÇØ»RsLsú»Rs x¤QsNRPVäÌsNRPV , ª«Pãw©«sª«s x¤QsNRPVäÌsNRPV , F¢LRPvÌs x¤s§LscS»Rs©S¬sNTP , A»RQøg_LRPªS¬sNTP ÊnÏsLsgRPLs NRPÖsgjsxqsvò©SõLRPv . C @¬Põ @LsaSÌs\|mQs LSÇsNUP¸RP§ ª«Pùª«sxqós ¬sÇØLiVV†ds»ÜÍ @¬Põ úFyLs»SÌs úxmsÇsÌsNRPV xqsª«P§©Sù¸RPãw¬Põ @LscTsLs¿RsƒS¬sNTP ÊØcnRPù»Rs»ÜÍ AÌÜÍÀsLs¿SÌØ ? ÛÌQËÍcS ?

" ALsúcnRsúxmsZcËÍQaºs ÊnØuS úxms¸RP§§NRsò LSúuSQísÌs GLSöÈsvÌÜÍ @Ls»RsLS÷égRPLsgS GLRQöƒRsÛÌQËÍcRs¬s Q' ¿RsLjsú»RsZ©ËÍQ @xmsúÊnÏsLsaRsLs xmsÈÓísxqPwò N¯LscRsLRPv @ª«sgSx¤Qs©SLSz¤Qs»RPùLs»ÜÍ NSª«s¿RPvè ÛÌQËÍcS DZcôËÍQaRPùxmspLRP*NRPLsgS NSª«s¿RPvè xmsZcËÍQxmsZcËÍQ ª«PãwȔ؃Rsv»Rsv©SõLRPv . IZQNËÍQ ÊnØxts , IZQNËÍQ xqsLsxqPäX†s úFy†sxmscTsNRP\|mQs©«s NSNRPVLsƒS ª«P§ZLËÍQ úFy†sxmscTsNRP\|mQs " ‚saSÌØLsúcnRs Q' rScnRs©«s N¯ÍxqsLs ©SÈÓs »RsLRPLs úFyßSÌsNRPV »QPgjsLsÀs , ‚dsL¯ÍÀs»Rs F¡LSÈØÌsv Û¿QËÍaSL¯Í , »SùgSÌsv Û¿QËÍaSL¯Í, @Èsv\|mQs »QPÌsvgRPv úxmsÇsÌs AaSr¢cnRsª«sLsgS ÊnØ‚sLsÀs©«s ALsúcnRsúxmsZcËÍQaºs ©«sv xmsLjsLRPOTsLs¿RPvN¯Íª«sƒS¬sNTP 1969 ÌÜÍ ª«sÀQè©«s \ÛÇs »QPÌsLsgSßs , 1972 ÌÜÍ \ÛÇs ALsúcnRs DcRPùª«PãwÌs©«sv G @ª«sgSx¤Qs©«s»ÜÍ ‚sÀQè©«PõNRPLRP DcRPùª«PãwÌsvgS ÊnØ‚sLsÀs ªSÈÓsNTP ª«Pù†sZLËÍQNRPLsgS FPcRsvL¯ƒTïs ¬sÌsÊsƒTs »SùgSÌsv Û¿QËÍaSL¯Í , @xqsÌsv LSúxtsQísLs G úFy†sxmscTsNRP\|mQs©«s GLRQöƒTsLsc¯Í ‚sÇñs»Rs»ÜÍ AÌÜÍÀsLs¿SÖs . xqsLsNRPVÀs»Rs LSÇsNUP¸RP§ @ª«sxqsLSÌs N¯ÍxqsLs AÌÜÍ¿Rs©S †dsLRPvÛ»QËÍ©«svõÌ”ÜÍ ª«PãwLRPvöÌsv Û¿QËÍxqsvN¯¬s DLsƒRsª«s¿RPvè . NS¬ds ¿RsLjsú»Rs©«sv ª«súNUsNRPLjsLsÛ¿QËÍ cRsvrS=x¤QsrS¬sNTP xmsp©«svN¯Íª«sƒRsLs xqsª«P§LsÇsxqsª«Pãw ?

ZcËÍQaRs ªSùzms»RsLsgS @¬sªSLRPùLsgS úxmsÊnت«sLs NRPÖQöLsÛ¿QËÍ INRP xqsLsNT”Pxtís\ZªP§©«s , ÇshjsÌs\ZªP§©«s , @»RPùLs»Rs xqsv¬Põ»Rs\ZªP§©«s xqsª«P§xqPù©«sv FPcRsvL¯ä©«PõxmsoöƒRsv @¬Põ úFyLs»SÌsNRPV ª«sLjósLsÛ¿QËÍÌØ Ç؆ds¸RP§ ‚scnS©S¬Põ LRPwF~LscTsLs¿RPvN¯Íª«sƒRsLs Ç؆ds¸RP§ LSÇsNUP¸RP§ FyLkjísÌs ‚scRsvùNRsò cnRsLRQøLs . @ÌØZgËÍQ LSxtísû ªSùzms»RsLsgS ‚sxqsòLjsLsÀs D©«Põ úFyLs†ds¸RP§ FyLkjísÌsv IN¯äNRPä úFyLs»S¬sNTP IN¯äNRPä ‚scnS©S¬Põ @©«svxqsLjsLs¿RsƒRsLs »RsgRPv©S ? BÌØLsÈÓs úxmsaRPõÌsNRPV LSÇsNUP¸RP§ FyLkjísÌsv úxmsÇsÌsNRPV FPxmQöÈÓs\ZNs©S xqsª«PãwcnS©«sLs ¿PFyöÖQ= DLsÈsvLscTs . BxmsoöƒRsv A ¬sÇØLiVV†ds LSÇsNUP¸RP§ ©S¸RP§NRP»RP*LsÌÜÍ N¯LRPª«sƒTsLscTs NSÊsÛÈíQËÍ LSÇsNUP¸RPãwÌs xmsÈ”s úxmsÇجdsNRPLsÌÜÍ ‚saRP*xqs¬ds¸RP§»Rs úxmsaSõLRósNRPª«P§LiVVLscTs . ZcËÍQaRs ‚sxqsòX»Rs úxms…¸iWÇs©SÌsv , úxmsÇsÌs úxms…¸iWÇs©SÛÌQËÍ gksÈsv LSLiVVgS ‚scnS©SÌs©«sv LRPwF~LscTsLsÀs @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RPãwÌs¬s úxmsÇsÌsv N¯ÍLRPvN¯Íª«sƒRsLsÌÜÍ »Rsxmsoö ÛÌQËÍcRsv NRPcS ? úxmsÛ»QËÍùNRP »QPÌsLsgSßs xqsª«P§xqPù\|mQs ‚s‚scnRs FyLkjísÌsv @©«svxqsLjsxqsvò©«Põ \ZªsÅsLRPvÌsv ÊnÏs‚sxtPù»RsvòÌÜÍ ¿SÌØ ¥PP¬sNRPLRP\ZªP§©«s xmsLjsßSª«PãwÌsNRPV cSLjs†dsrSsò¸RP§©«sƒRsLsÌÜÍ FPÌØLsÈÓs xqsLsZcËÍQx¤QsLs ÛÌQËÍcRsv . DxmsúFyLs†ds¸RP§ FyLkjísÌsv »Sª«P§§ úFy†s¬scnRPùLs ª«sz¤QsLsÛ¿QËÍ úFyLs»S¬sNTP xqsLsÊsLscTsLsÀs©«s INRP©¯NRP xqsª«P§xqPù\|mQs ZQNËÍQLsúcUsNRPLjsLsÀs cS¬Põ rScnTsLs¿RPvN¯Íª«sƒS¬sNTP @ª«sxqsLRP\ZªP§©«s ª«spùx¤Qs , úxms†sª«spù¥PPÌs©«sv LRPwF~LscTsLs¿RPvN¯LsÈsW ª«P§©«svgRPƒRs rSgjsrSsòLiVV . A xqsª«P§xqPùNRPV ª«P§§gjsLsxmso ÌsÕnsLs¿RsgSZ©ËÍQ C »RsLRP¥PP FyLkjísÌsv @Ls»RsLôS©«sLs @LiVV©S AaRQèLRPùLs ÛÌQËÍcRsv . ‚sÕns©«Põ ÇØ»RsvÌsv , ª«P§»SÌsv , NRPVÌØÌsv , »QPgRPÌsv , ÊnØxtsÌsv , xqsLsxqPX»RsvÌsv , A¿SLSÌs»ÜÍ " Õns©«Põ»RP*LsÌÜÍ GNRP»RP*Ls Q' gS Òs‚sxqsvò©Sõª«P§§ . @Z©ËÍQNRP @LsaSÌs»ÜÍ FyÈsv Ç؆ds¸RP§ FyLkjísÌs \ZªsxmnsÌPùLs NSLRPßsLs gSZ©ËÍQ úFyLs†ds¸RP§ FyLkjísÌsv A‚sLRQ÷é‚sLs¿SLiVV . xqsª«P§NSÖds©«s LSÇsNUP¸RPãwÌsÌÜÍ ªSÈÓs Fyú»Rs©«sv ‚sxqQøLjsLs¿RsÛÌQËͪ«P§§ . ‚sxqsòX»Rs úxmsÇØúxms…¸iWÇs©SÌs xmsÈ”s úFyLs†ds¸RP§ FyLkjísÌsv NRPWƒS »Rsª«P§NRPV©«Põ ÊØcnRPù»Rs©«sv ‚sxqQøLjsLs¿RsÇØÌsª«so . NS¬ds Ç؆ds¸RP§ FyLkjísÌsv ‚saSÌs cRPXNRQöcnRsLs»ÜÍ , aS{qsòû¸RP§LsgS , }¤sQ»RsvÊscRôsLsgS ‚scnS©SÌs©«sv LRPwF~cTsLs¿RPvN¯¬s , @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RP§NRPF¡Û»QËÍ ZcËÍQaRsLs ®ªP§§»Ssò¬sNTP ¥PP¬s ÇsLRPvgRPv»RsvLscTs .

అందలమే మీది... అన్యాయమెక్కడ!

సాక్షి దిన పత్రిక

అందలమే మీది... అన్యాయమెక్కడ!

విశ్లేషణ టి. లక్ష్మీనారాయణ సీపీఐ రాష్ట్ర నాయకులు అవకాశవాద రాజకీయ నాయకుల వికృత విన్యా సాలకు ప్రతిబింబంగా నిలుస్తున్నాయి పొన్నాల లక్ష్మయ్య తాజా పోకడలు. నిన్నటి వరకు అందరికీ సుద్దులు చెప్పిన రాష్ట్ర భారీ, మధ్యతరహా నీటిపారు దల శాఖ మాజీ మంత్రివర్యులు పొన్నాల లక్ష్మయ్య నేడు ప్లేటు ఫిరాయించడం దారుణం. గత ఆరు దశా బ్దాల కాలంలో వంచనకు గురై తాగునీటికి, సాగు నీటికి కటకటలాడిపోతున్న కరువు సీమపై నిరాధా రమైన ఆరోపణలు చేయడం విజ్ఞత అనిపించుకోదు. చట్టాన్ని ఉల్లంఘించి, అనైతికంగా జలదోపిడీకి పాల్పడ్డారని కరువు పీడిత రైతులపై ఆరోపణలు చేస్తూ కేంద్ర మంత్రి గులాంనబీ ఆజాద్‌కు కాంగ్రెస్ తెలంగాణ ఫోరం తరఫున సమర్పించిన నివేదికలో పేర్కొనడం గర్హనీయం. ఆరేళ్లు ఆ శాఖకు మంత్రిగా పనిచేసిన పొన్నాల ఇచ్చిన నివేదిక సహజంగానే ప్రాధాన్యం సంతరించుకొంటుంది. కృష్ణా, గోదావరి నదీ జలాల కేటాయిం పుల్లో తెలంగాణ ప్రాంతానికి జరిగిన అన్యాయాన్ని వాస్తవాల ఆధారంగా ఎత్తిచూపి, సమన్యాయం కోసం దెబ్బలాడితే సమాజం హర్షిస్తుంది. ప్రజా తంత్రవాదులు సంపూర్ణ మద్దతు పలుకుతారు. కృష్ణా జలాల పంపకంపై బచావత్ ట్రిబ్యునల్ ఇచ్చిన తీర్పులో తెలం గాణకు తీవ్రంగా అన్యాయం జరిగిందన్నారు. నిజమే రాష్ట్రంలో ఉన్న 29,441 చదరపు మైళ్ల కృష్ణా నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో 20,167 (68.5 శాతం) చదరపు మైళ్లు తెలంగాణలోనే ఉంది. కానీ బచావత్ ట్రిబ్యునల్ రాష్ట్రానికి కేటాయించిన 800 టీఎంసీ నికర జలాలలో 33 టీఎంసీలను శ్రీశైలం జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టు వద్ద ఆవిరైపోయే నష్టాల పద్దు కింద తీసేయగా మిగిలిన 767 టీఎంసీలలో తెలంగాణ ప్రాంతానికి 266.83 (35 శాతం) టీఎంసీలు మాత్రమే కేటాయించారు. పర్యవసానంగా అన్యాయం జరిగిందనే భావన తెలంగాణ ప్రాంత ప్రజల్లో ఉన్నది. అదే సందర్భంలో రాయలసీమ ప్రాంతంలో 5,414 (18.4 శాతం) చదరపు మైళ్లు ఉంటే 122.7 (16 శాతం) టీఎంసీలను కేటాయించడంతో అక్కడి ప్రజల్లోనూ అసంతృప్తి ఉన్నది. 3,860 (13.1 శాతం) చదరపు మైళ్లు మాత్రమే ఉన్న కోస్తాంధ్రకు 377.47 (49 శాతం) టీఎంసీలు కేటాయించారు. ఈ విధంగా కేటాయింపులు చేయడానికి బచావత్ ట్రిబ్యునల్ అనుసరించిన సూత్రబద్ధమైన విధానమేంటో అందరికీ విదితమే. ఆ నాటికి వినియోగంలో ఉన్న లేదా నిర్మాణంలో ఉన్న ప్రాజెక్టులకు ‘ప్రొటెక్టివ్ యుటిలైజేషన్’ నియమానుసారం నీటి కేటాయింపులు చేశారు. ఒక్క మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా కడగండ్లను పరిగణనలోకి తీసుకొన్న ట్రిబ్యునల్ జూరాల ప్రాజెక్టుకు మాత్రమే 17.84 టీఎంసీల నికర జలాలను అదనంగా కేటాయించింది. కాబట్టే 2,060 టీఎంసీల నికర జలాలలో మన రాష్ట్రానికి 800 టీఎంసీలు దక్కాయి. నదీ పరీవాహక ప్రాంతాన్ని మాత్రమే కొలబద్దగా తీసుకుంటే మొత్తం 99,980 చదరపు మైళ్లలో మన రాష్ట్రంలో ఉన్నది 29,441 (29.5 శాతం) చదరపు మైళ్లే అంటే 2,060 టీఎంసీల నికర జలాల్లో దామాషా విధానంలో అయితే 608 టీఎంసీలు మాత్రమే మన వాటాగా వస్తాయనే వాస్తవాన్ని గుర్తించాలి. అలా కాని పక్షంలో దాదాపు 48 శాతం పరీవాహక ప్రాంతం ఉన్న కర్ణాటకకు అధిక నీటిని కేటాయించి ఉండాలి. ఈ అంశంపై బచావత్ ట్రిబ్యునల్ లోతైన చర్చ చేసిన మీదటే, నీటి రంగంలో అమలులో ఉన్న అంతర్జాతీయ న్యాయ సూత్రాలను పరిగణనలోకి తీసుకొని మూడు రాష్ట్రాలకు ఆమోదయోగ్యమైన తీర్పును ఆనాడు ఇచ్చింది. బచావత్ ట్రిబ్యునల్ విచారణ మొదలైన నాటి నుంచి తీర్పు (అవార్డు) వెలువడి, 1976 మేలో ‘గెజిట్ నోటిఫికేషన్’ ద్వారా అమలులోకి వచ్చిన కాలంలో రాష్ట్ర ముఖ్యమం త్రులుగా తెలంగాణ ప్రాంతం వారే ఉన్నారు. 1971, సెప్టెంబర్ 30 మొదలు 1982, ఫిబ్రవరి దాకా పి.వి. నరసింహారావు, జలగం వెంగళరావు, మర్రి చెన్నారెడ్డి, టి. అంజయ్యలు ముఖ్యమంత్రులుగా పనిచేశారు. అన్యాయం జరిగిందని భావించినా ఎవరిని నిందించాలి? ట్రిబ్యునల్ తీర్పులో అన్యాయం జరుగుతుంటే వారు గుడ్లప్పగించి చూస్తూ ఉండిపోయారా? ఎందుకు గళమెత్తి పోరాడలేదు? ఆరోపణలు చేసే ముందు చరిత్రను, వాస్తవాలనూ అధ్యయనం చేస్తే మంచిది. వక్రీకరణలు, అబద్ధాలతో రాజకీయ లబ్ధి పొందాలనుకోవడం ఏ మాత్రం సమర్థనీయం కాదు. ‘పొన్నాల’ ఏం చేశారు? గడచిన రెండున్నర దశాబ్దాల కాలంలో భారీ, మధ్యతరహా నీటి పారుదలశాఖ మంత్రులుగా పనిచేసిన వారు అత్యధికులు తెలంగాణ వారే కదా? తుమ్మల నాగేశ్వరరావు, మండవ వెంకటేశ్వరరావు, కడియం శ్రీహరి, పొన్నాల లక్ష్మయ్య నుంచి నేటి సుదర్శన్‌రెడ్డి దాకా అందరూ అక్కడి వారే కదా! మధ్యలో కొంత కాలం మాత్రమే కోడెల శివప్రసాద్ ఉన్నారు. 1976 మొదలు 2000, మే 31 నాటి వరకు అధికారికంగాను, మరొక మాటలో చెప్పాలంటే జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్ నేతృత్వంలోని కృష్ణా జలాల వివాదానికి సంబంధించిన రెండవ కమిషన్ 2010, డిసెంబర్ 30న నివేదిక సమర్పించే నాటి వరకు బచావత్ ట్రిబ్యునల్ తీర్పే అమలులో ఉన్నది. మిగులు జలాలను వినియోగించుకొనే సంపూర్ణ స్వేచ్ఛను బచావత్ ట్రిబ్యునల్ మన రాష్ట్రానికి దఖలు పరిచింది. ఆ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకొని మిగులు జలాల ఆధారంగా రూపొందించబడిన వివిధ ప్రాజెక్టులను నిర్మించి ఉంటే బ్రిజేష్ ట్రిబ్యునల్ ముందు వాదించి నీళ్ల కేటాయింపు పొంది ఉండవచ్చు. తద్వారా ఇటు తెలంగాణ, అటు సీమ ప్రాంతాలకు కాస్తయినా న్యాయం జరిగి ఉండేది. బ్రిజేష్ ట్రిబ్యునల్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన 2004, ఏప్రిల్ నుంచి ఆ ట్రిబ్యునల్ నివేదిక సమర్పించే నాటి వరకు ఆ శాఖకు మంత్రిగా బాధ్యతలు వహించింది స్వయానా పొన్నాల వారే! ఆయన పుణ్యానే బ్రిజేష్ ట్రిబ్యునల్ తీర్పు రాష్ట్ర ప్రయోజనాలకు గొడ్డలిపెట్టుగా పరిణమించింది. నాగార్జునసాగర్ రిజర్వాయర్‌లో క్యారీ ఓవర్ పద్దు కింద బచావత్ ట్రిబ్యునల్ చేర్చిన 150 టీఎంసీలను కూడా మనకు కేటాయించిన నీటిలోనే అంతర్భాగం చేశారు. ఇంత దారుణమైన అన్యాయం జరుగుతుంటే నిమ్మకు నీరెత్తినట్లు కూర్చొని, అత్యంత బాధ్యతారహితంగా వ్యవహరించిన ఆ శాఖ మంత్రిగా ఆనాడు ఉన్న పొన్నాలను చరిత్ర క్షమించదు. నిజాయితీ ఉంటే తెలంగాణకు జరిగిన అన్యాయాన్ని సరిదిద్దడానికి బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్ ముందు ఎందుకు వాదించలేదు? సమన్యాయాన్ని సాధించడానికి ఆయనకెవరు అడ్డొచ్చారు? ఆగస్టు 16 నుంచి ట్రిబ్యునల్, మూడు రాష్ట్రాలు వ్యక్తం చేసిన అభ్యంతరాలపై మళ్లీ విచారణ చేపట్టింది. ఆ సందర్భాన్ని సద్వినియోగం చేసుకొనైనా తెలంగాణకు జరిగిన అన్యాయాన్ని సరిదిద్దించండి. మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో నిర్మాణంలో ఉన్న కల్వకుర్తి, నెట్టెంపాడు, నల్లగొండ జిల్లాల్లో నిర్మాణంలో ఉన్న ఎస్‌ఎల్‌బీసీ ప్రాజెక్టులకు అవసరమైన 77 టీఎంసీల నీటి కేటాయింపును సాధిస్తే అందరూ హర్షిస్తారు. మన రాష్ట్ర పరిధిలో నీటి పంపకంలో సర్దుబాట్లకు ఉన్న ఎన్నో అవకాశాలను అధ్యయనం చేయవచ్చు. ఆ పనిచేయడానికి బదులు ‘ఆడలేక మద్దెల ఓడన్నట్లు’ తమ వైఫల్యాన్ని కప్పి పుచ్చుకొంటూ, వెనకబడ్డ రాయలసీమ ప్రజలను నీళ్ల దొంగలుగా చిత్రించడం క్షమార్హం కాదు. కృష్ణానదిని మొత్తంగా మళ్లించుకుపోతున్నారని అన్యాయంగా మాట్లాడుతున్నారు. ఇది వాస్తవమా? శ్రీశైలం రిజర్వాయర్ నుండి నీటి వినియోగానికి సంబంధించిన ప్రాధాన్య తాక్రమాన్ని నిర్దేశిస్తూ 1996వ సంవత్సరంలో విడుదల చేసిన జీఓ నంబర్ 69 అమలులో ఉన్నది. అలాగే 854 అడుగుల నీటి నిల్వను పరిరక్షించాలని, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో మాత్రం ఆ నీటి మట్టం కంటే ముందే నీటి విడుదలకు ప్రభుత్వానికి వీలుకల్పిస్తూ 2004లో జారీ చేసిన జీఓ నంబర్ 107 అమలులో ఉన్నది. ఈ రెండు ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు అమలులో ఉన్నంత కాలం ఏ ప్రాం తానికి అన్యాయం జరిగే అవకాశమే లేదు. రాయలసీమ ప్రాంతానికి న్యాయ బద్ధంగా విడుదల చేయాల్సిన నీటి తరలింపుకు మరో ప్రత్యామ్నాయం ఉన్నదా? ఆరేళ్లు ఆ శాఖకు మంత్రిగా పనిచేసిన పొన్నాలే చెప్పాలి. నాడు సమ ర్థించి, నేడు ప్రశ్నించడం విజ్ఞత అనిపించుకుంటుందా! అత్యంత సున్నితమైన, జటిలమైన నీటి సమస్యను రావణకాష్టంగా మార్చడం శ్రేయస్కరం కాదు. ‘చెట్టు పేరు చెప్పుకొని కాయలమ్ముకొన్న’ చందంగా తెలంగాణ పేరు చెప్పుకొని రాజకీయంగా ఎదగడమే పనా? లేదా మేలు చేయడానికి నిర్మాణాత్మకంగా చేసిందేమయినా ఉన్నదా? గోదావరి నీటిని సద్వినియోగం చేసి, చారిత్రకంగా వెనుకబడ్డ తెలంగాణను సస్యశ్యామలం చేయడానికి దోహదపడే ప్రాణహిత - చేవెళ్ల పథకానికి జాతీయ హోదా సాధించడానికి ఎవరడ్డొచ్చారు? శ్రీరాంసాగర్ రెండవదశ-వరద కాలువ, దేవాదుల, ఎల్లం పల్లి, కాంతాలపల్లి, ఇందిరాసాగర్ మరియు రాజీవ్‌సాగర్ (దుమ్ముగూడెం పథకాలు) వగైరా నిర్మాణంలో ఉన్న ఎత్తిపోతల పథకాలను యుద్ధ ప్రాతి పదికపై పూర్తి చేసి సాగునీటి అవసరాలను తీరిస్తే రాష్ట్ర సమగ్రాభివృద్ధికి ఉపకరిస్తుంది. కృష్ణా నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో వలసలకు మారుపేరుగా నిలిచిన మహబూబ్‌నగర్, నల్లగొండ జిల్లాల్లో మిగులు జలాల ఆధారంగా నిర్మాణంలో ఉన్న ప్రాజెక్టులకు, రాయలసీమ ప్రాంతం, ప్రకాశం జిల్లా లాంటి కరువు పీడిత ప్రాంతాల నీటి దాహాన్ని తీర్చవచ్చుకదా! అధికార పీఠంపై కూర్చొని ఉన్న పొన్నాల ఆ బాధ్యతను నిర్వర్తించకుండా విద్వేషాలను రెచ్చగొట్టడానికి తమ తెలివితేటలను ఉపయోగించడం దేశ హితానికి ప్రయోజనం చేకూర్చదు. వెనుకబడ్డ ప్రాంతాలలో నిర్మాణంలో ఉన్న నీటి ప్రాజెక్టులను ప్రాధాన్యతాక్రమంలో త్వరితగతిన పూర్తి చేసి సాగునీరు, తాగునీరు అందరికీ అందించే లక్ష్యం వైపున ఆలోచనలు, ఆచరణ ఉంటే భావితరాలు హర్షిస్తాయి. ‘అడుగడుగునా అన్యాయం!’ ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడిన తరవాత తెలంగాణకు సాగునీటి పంపిణీలో జరిగిన అన్యాయాలను వివరిస్తూ రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ వ్యవహారాల ఇన్‌చార్జ్ గులాంనబీ ఆజాద్‌కు జూలై 30న ఢిల్లీలో పొన్నాల లక్ష్మయ్య సమర్పించిన నివేదికలోని ముఖ్యాంశాలు: నాటి హైదరాబాద్ ప్రభుత్వం 70 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే ప్రణాళికలను రూపొందించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడ్డాక వాటిని కుదించడమో, రద్దు చేయడమో చేశారు. కృష్ణా జలాలపై ఉన్న హక్కును గుర్తించక, నిరాకరించడంతో 174.3 టీఎంసీల నీటిని తెలంగాణ కోల్పోయింది. నాగార్జునసాగర్ ఎడమకాల్వ, శ్రీరాంసాగర్, నిజాంసాగర్, ఆర్డీఎస్, జూరాల, ఎగువ మానేరు, కోయిల్‌సాగర్, ఘనాపూర్ ప్రాజెక్టులకు నిధుల మంజూరులో సవతితల్లి ప్రేమ. చిన్ననీటి పారుదల, చెరువుల నిర్వహణపై పూర్తి నిర్లక్ష్యం. జాతీయ, అంతర్జాతీయ న్యాయసూత్రాల ఉల్లంఘనకు పాల్పడుతూ తెలంగాణకు కృష్ణా, గోదావరి జలాల నిరాకరణ.

జీవనోపాథిపై భూసేకరణ వేటు

Òsª«s©¯ÍFy´Ts\|mQs g¯ƒRïsÖs|mPÈísvgS xmsLjsßs‚P§LsÀs©«s ÊnÏsW}qsNRPLRPßs

ÈÓs. ÌsOUQø©SLS¸RP§ßs

FyLjsúaS‚P§NSÕnsª«PXcTô“s , ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs NRPÌQö©«s , xmsÈísßÔsNRPLRPßs »RscTs»RsLRP @ª«sxqsLSÌs ¬s‚P§»RsòLs " úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©SÌs Q' }msLjsÈs LSxtísû úxmsÊnÏsv»S*Ìsv |mPcRôs FP»Rsvò©«s ÊnÏsW}qsNRPLRPßsNRPV xmsp©«svN¯©SõLiVV . Òsª«s©¯ÍFy´Ts N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ \lLs»Rsv NRPVÈsvLsÊØÌsNRPV , B»RsLRP ª«PX»RsvòÌs ªSLjsNTP ®ªP§LRPv\Zgs©«s DFy´Ts NRPÌQö©«s , xmso©«sLSªSxqsLs , }¤sQ»RsvÊscRôs\ZªP§©«s ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLs»ÜÍ NRPWƒTs©«s ALºs. ALºs. xms´RsNS¬Põ xqsª«P§úgRsLsgS LRPwF~LscTsLsÀs ª«P§§LscRsvgSZ©ËÍQ @ª«P§ÌsvÛ¿QË͸RPãwÌsZ©ËÍQ rSª«PãwÑsNRP ÊØcnRPù»Rs©«sv úxmsÊnÏsv»S*Ìsv xmspLjsògS ‚sxqQøLjsLs¿SLiVV . \lLs»RsvÌs©«sv úxmsÌÜÍÊs |mPÈÓís ÛÌQËÍcS ©«s¸RPãw©¯Í ÊnÏs¸RPãw©¯Í ÌÜLsgRPg¯ÈísvN¯¬s , BxmQöÈÓsZQNËÍQ ª«P§©«s LSxtísû úxmsÊnÏsv»RP*Ls N¯¬Põ ÌsORsÌs FPNRPLSÌs ÊnÏsW‚P§¬s LSxtísû ªSùzms»RsLsgS }qsNRPLjsLsÀsLscTs . úxmsÊnÏsv»S*cnUs©«sLsÌÜͬs ÊnÏsWª«P§§Ìs»ÜÍ FyÈsv ÊsƒRsvgRPv ÊsÌs{¤sQ©«s ª«sLæSÌs ªSLjsNTPÀQè©«s @xqsLiVV©ºsƒºs ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv †sLjsgjs |mPcRôs FP»Rsvò©«s rS*cnUs©«sLs Û¿QËÍxqsvN¯LsÈsW rSª«PãwÑsNRP ©Sù¸RPãw¬sNTP gRPLsƒTs N¯ƒRsv»Rsv©«PõcTs . " cRsvZ©ËÍQõ ªS¬sNTP ÊnÏsW‚P§ Q' ¬s©ScRsLs»ÜÍ NRPª«P§¨ù¬sxqísvÌsv @Ìsv|mPLRPgRP¬s F¡LSÈØÌsv Û¿QËÍxqsvòLsÛÈQËÍ ! ¬sª«P§øNRPV ¬dslLP†sò©«sÈ”sv ª«Pùª«sx¤QsLjsxqsvò©«Põ úxmsÊnÏsv»RP*Ls FyLjsúaS‚P§NRP®ªPÍ»RsòÌsNRPV ª«Pãwú»RsLs ®ªPÍÌsNRPV ®ªPÍÌs FPNRPLSÌs ÊnÏsW‚P§¬s cSLScRs»RsòLs Û¿QËÍxqsvò©«PõcTs . úxmsLiVV®ªPÍÈsv ¸RP§Çsª«Pãw©SùÌsNRPV úxms…¸iWÇs©SÌs©«sv ª«s©«sgRPwƒRQèƒS¬sNTP GLs Û¿QË͸RP§ƒS¬s\ZNs©S FyÌsNRPVÌsv zqscRôsxmsƒRsv»Rsv©SõLRPv . "NSNRPVÌs©«sv N¯ÈÓís gRPcRôsÌsNRPV ®ªPÍzqs©«sÈ”sv Q' }mscS rScS \lLs»RsvÌs ©«svLsƒTs ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv ÌØZgËÍQxqsvN¯LsÈsW xqsLsxms©«svõÌsNRPV ÊnÏsW xmsLscSLSÌsv FPZcËÍQ¿RQègS Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv .

Azqós x¤QsNRPVä úFy´Rs‚P§NRP x¤QsNRPVäÌ”ÜÍ D©«PõcTs NSÊsÈÓís xmsÈíØcSLRPvƒTs x¤QsNRPVä©«sv ª«Pãwú»Rs®ªPͧ gRPvLjsòLsÀs©«s úxmsÊnÏsv»RP*Ls DFy´Ts N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ ª«Pùª«srS¸RP§ NSLjQøNRPVÌs , ª«P§»RQ=ùNSLRPvÌs , gks»Rs , Û¿QËÍZ©ËÍQ»Rs »RscTs»RsLRP Û¿QË͆s ª«PX†sòcSLRPvÌsNRPV DFy´Ts x¤QsNRPVä LSÇØùLsgRPLsÌÜÍ ÛÌQËÍcRsv NSÊsÈÓís gRPvLjsòLs¿Rs ¬sLSNRPLjsxqsvò©SõLRPv . ÊnÏsWxqsLsxqPäLRPßsÌs ¿RsÈíجsNTP @ª«sxqsLRP\ZªP§©«s xqsª«sLRPßsÌsv Û¿QËÍzqs xqsª«P§úgRsLsgS LRPwF~LscTsLsÀs @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RPãwÌs©«Põ cUsLRçsNSÖsNRP ƒTsª«PãwLsƒRsv©«sv G ª«Pãwú»RsLs ÅØ»RsLRPv Û¿QË͸RP§NRPVLsƒS D©«Põ ¿RsÈíجPõ NRPWƒS ¬sLkjP*LRPùLs Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv . úxmsÊnÏsv»RP* ÊsLsÇsLRPv ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv , ª«Pùª«srS¸RPãw¬sNTP ÌØNUPgS ÛÌQËͬs ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv FyLjsúaS‚P§NSÕnsª«PXcTô“sNTP ‚s¬s…¸iWgjsLs¿RPvN¯Íª«sƒS¬sNTP ÊscRsvÌsv lLPLsƒRsv ª«P§¨ƒRsv xmsLsÈsÌsv xmsLsƒRsv»Rsv©«Põ rSLRPª«sLs»Rs\ZªP§©«s ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv NRPWƒS ÊsÌsª«sLs»RsLsgS }qsNRPLjsLs¿RsƒS¬sNTP ÊsLjs»QPgjsLsÀs xmsp©«svN¯LsÈsv©SõLRPv . xmsLRPùª«srS©«sLsgS ÊnÏsW}qsNRPLRPßs xqsª«P§xqPù @»RPùLs»Rs ÇshjsÌs\ZªP§©«s xqsª«P§xqPùgS Z©ËÍQƒRsv ZcËÍQaRsLs ª«P§§LscRsvN¯ÀQèLscTs . D»RsòLRP úxmsZcËÍQaºs ÌÜͬs ©¯ÍLiVVƒS ®ªP§§cRsÌsvN¯¬s xmsbQ誫P§ ÂÊQPLsgSÌ£s ÌÜͬs ©«sLscTsúgSLs , IƒTsrS=ÌÜͬs F¡r¡ä , ª«P§©«s LSxtísûLsÌÜÍ r¡Ls}msÈs ©«svLsƒTs NSNTP©SƒRs ª«sLRPNRPV ‚s‚scnRs ÑsÌ”ØÌsÌÜÍ C xqsª«P§xqPù\|mQs úxmsÇsÌsv úFyßSÌsNRPV »QPgjsLsÀs xqsª«P§LRPbdsÌs F¡LSÈØÌsv Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv . " zmsÖ”sNTP ¿PÌsgSÈsLs , FPÌsvNRPNRPV úFyßs xqsLsNRPÈsLs Q' @©«Põ ©S©«svƒTsgS \lLs»RsvÌsv , }mscRs úxmsÇsÌs Òs‚s»SÌs»ÜÍ úxmsÊnÏsv»RP*Ls ¿PÌsgSÈs ª«PãwƒRsv»Rsv©«PõcTs . F¡Ödsxqsv ÊsÌsgSÌs»ÜÍ , »RsvFyNUP gRPvLsƒR”s»ÜÍ , ¬sLRQ÷LscRs ‚scnS©SÌs»ÜÍ \lLs»RsvÌsv , rSª«Pãw©«Pù úxmsÇsÌs x¤QsNRPVäÌs\|mQs DNRPVä FycRsLs ®ªsWxmso»Rsv©«PõcTs . ÌÜÍxmsÊnÏsWLiVVxtís\ZªP§©«s úxmsÊnÏsv»RP* ‚scnS©SÌs©«sv úxms†sxmnP§ÈÓsxqPwò , Òsª«s©¯ÍFy´Ts NRPÖQöxqsvò©«Põ ÊnÏsW‚P§¬s cRsNTPäLs¿RPvN¯Íª«sƒS¬sNTP úxmsÇsÌsv ‚s‚scnRs LRPwFyÌsÌÜÍ Òsª«s©«QøLRPßs F¡LRPv xqsÌsvö»Rsv©SõLRPv . F¡Ödsxqsv »RsWÈØÌsNRPV FPcRsvL¯ƒTïs¬sÌsvxqsvò©SõLRPv . @»Rsvù©«Põ»Rs ©Sù¸RP§róS©«s\ZªP§©«s xqsvú{msLsN¯ÍLíRPv xqQöLscTsLsÀs gRPƒRsÀs©«s HcSLRPv ª«PãwrSÌs NSÌsLsÌÜÍ ª«P§¨ƒRsv xqsLs¿RsÌs©S»RQøNRP †dsLRPvöÌs©«sv BÀQèLscTs . úxmsÇØúxms…¸iWÇs©«sLs }msLjsÈs ¿RsÈísLsÌÜͬs @»RPùª«sxqsLRP N”SÇsÙ©«sv cRsvLjP*¬s…¸iWgRPLs Û¿QËÍzqs , \lLs»RsvÌs x¤QsNRPVäÌs©«sv ¬sLôSOTsßPùgS NSÌsLSzqs , úxmsLiVV®ªPÍÈsv ¸RP§Çsª«Pãw©«svÌsNRPV D»RsòLRP úxmsZcËÍQaºs LSxtísû úxmsÊnÏsv»RP*Ls G ‚scnRsLsgS EƒTsgRPLs Û¿QËÍzqsLsc¯Í ªSÈÓs cS*LS FPLsƒRsgRPÈÓísLscTs . LSÇØùLsgRPLsÌÜͬs ALjísNRPÌ£s 21ÌÜÍ F~LscRsvxmsLRPÀs©«s Òs‚sLsÛ¿QËÍ x¤QsNRPVä\|mQs cSƒTsgS @Õnsª«sLjñsLsÀsLscTs.

C xmspLRP*LRPLsgRPLsÌÜÍ ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈísLs , xmso©«sLSªSxqsLs ª«P§Ljs¸RP§§ xmso©«sLjPõªSxqsLs @LsaSÌs\|mQs lLPLsƒRsv ®ªPÍLRPv®ªPÍLRPv ¿RsÈíØÌs©«sv †dsxqsvNRPVLSª«sƒS¬sNTP ª«P§§rSLiVVcSÌs©«sv ¸RP§§ .zms . FP . úxmsÊnÏsv»RP*Ls LRPwF~LscTsLsÀsLscTs . ªSÈÓsÌÜÍ F~LscRsvxmsLRPÀs©«s @LsaSÌsv NSL¯öZLËÍQÈ£s xqsLsxqósÌsNRPV @©«svNRPWÌsLsgS©«sv ,\lLs»RsvÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ B»RsLRP ÊØcnTs»RsvÌsNRPV |mPcRôsgS ÌsÕô“sÛ¿QËÍNRPWZLËÍQèÌØ ÛÌQËͪ«s©«Põ ªSLRsòÌsv úxmsrSLRPª«PãwcnRPùª«PãwÌsÌÜÍ lªPÌsvª«sƒïSLiVV . A ‚sª«P§LRP+Ìs Z©ËÍQxms´RPùLsÌÜÍ ZQNËÍQLsúcRs úgS‚dP§ßSÕnsª«PXcTô“s aSÅت«Pãw»RsvùÌsv Çs¸RP§ LSãLP LRP®ªPͧ£ts lLPLsƒTsLsÈÓs¬ds NRPÖszms IZQNËÍQ ¿RsÈísLsgS , ¬sLS*zqs»RsvÌsNRPV xmspLjsò róSLiVVÌÜÍ xmso©«sLSªSxqsLs , ©Sù¸RP§Ls NRPÖQöLsÛ¿QËÍ ‚scnRsLsgS »SÇØ ª«P§§rSLiVVcS ÕsÌ”sv©«sv LRPwF~LscTsLs¿Sª«P§¬s lªPÌ”sƒTsLs¿SLRPv . Ç؆ds¸RP§ xqsÌs¥PP ª«P§LsƒRsÖs zqsFnyLRPv= ®ªPͧLRPNRPV LRPwF~LscTsLsÀs©«s C ÕsÌ”svÌÜͬs @LsaSÌs\|mQs AgRPxqísv 31 ÌÜÍxmso úxmsÇsÌs ©«svLsƒTs xqPw¿Rs©«sÌs©«sv , xqsÌs¥PPÌs©«sv A¥PP*¬sLs¿SLRPv .

ÊsWÇsÙ xmsÈÓís©«s ª«sÌsxqs ¿RsÈísLs :

úÕsÈÔs£ts rSúª«PãwÇPùªScRsvÌsv , ªSLjs c¯ÍzmsƒUs ‚scnS©SÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS 1894 xqsLsª«s»RQ=LRPLsÌÜÍ úxms®ªPÍaRs|mPÈÓís©«s ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈíجPõ xmspLjsògS LRPcôRsv Û¿QËÍzqs " rSª«PãwÑsNRP ©Sù¸RP§Ls Q' ZQNËÍQLsúcRs ÕsLscRsvª«sogS N¯»Rsò ¿RsÈíجPõ LRPwF~LscTsLsÀs @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RPãwÌs¬s úxmsÇsÌsv cUsLRçsNSÖsNRPLsgS ƒTsª«PãwLsƒºs Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv . ÊnÏsW‚P§ LSuíSûÌs ÇØÕs»SÌÜÍ D©«PõxmQöÈÓsNUP , ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ª«P§Ljs¸RP§§ xmso©«sLSªSxqsLs NRPÖQöLsÛ¿QËÍ ¿RsÈíØÌs©«sv LRPwF~LscTsLs¿SÖQ=©«s ÊØcnRPù»Rs ZQNËÍQLsúcRs úxmsÊnÏsv»RP*Ls\|mQs D©«PõcTs . ZQNËÍQLsúcRs úxmsÊnÏsv»RP*Ls FPÈísZQNËÍQÌsNRPV xqQöLscTsLsÀsLscTs . "ÊnÏsW}qsNRPLRPßs»ÜÍ FyÈsv xmso©«sLSªSxqsLs ª«P§Ljs¸RP§§ xmso©«sLjPõªSxqsLs ÕsÌ”sv — 2011 Q' ©«sv úxmsxqsvò»RsLs ÇsLRPvgRPv»Rsv©«Põ FyLR”s®ªP§LsÈ£s bds»SNSÌs xqsª«Pãw®ªPÍaSÌsÌÜÍ úxms®ªPÍaRs |mPƒRs»Sª«P§¬s ZQNËÍQLsúcRs úgS‚dP§ßSÕnsª«PXcTôs aSÅت«Pãw»RsvùÌsv úxmsNRPÈÓsLs¿SLRPv . ª«sÌsxqs ¿RsÈísLs úxmsNSLRPLs " úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©«sLs Q' @©«Põ ª«P§§xqsvgRPv»ÜÍ ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw©«svÌs ©«svLsƒTs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsLs¿RPvN¯Íª«sƒS¬sNTP xqsLS*cnTsNSLSÌsv úxmsÊnÏsv»S*¬sNTP cRsÅsÌsv xmsLRP¿RsÊsƒTs D©«PõcTs . GcTs úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©«sLs ? @©«Põ úxmsaRPõNRPV ‚s¿RsORsßs»ÜÍ NRPWƒTs©«s ¬sLRP*¿Rs©«sLs úxmsxqsvò»Rs ¿RsÈísLsÌÜÍ ÛÌQËÍNRPF¡ª«sƒRsLs»ÜÍ úxmsÊnÏsv»S*Ìsv »Rsª«P§NRPV ©«sÀQè©«s Lkjs†sÌÜÍ @©«P*LiVVLs¿RPvN¯¬s @ª«P§ÌsvÛ¿QËÍxqsvò©SõLiVV . úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©«sLs @LsÛÈQËÍ ZQNËÍQª«sÌsLs ª«PùNRPVòÌsNRPV ÛÌQËÍcS NSL¯ÍöZLËÍQÈ£s xqsLsxqósÌsNRPV úxms…¸iWÇs©«sLs NRPÖsgjsLs¿RsƒRsLs NScRsv . ª«Pãw©«sª«s xqsª«P§¨¥PPÌsNRPV ®ªPͧÌsv Û¿QËÍ}qs ¿RsLRPùgS DLsƒSÖs ÛÌQËÍcS xqsª«PãwÇØÕnsª«PXcTôsNTP c¯Íx¤QscRsxmsZƒËÍQ @LsaRsLsgS DLsƒSÖs .

ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈísLs —1894 NRPV INRP xmsLjs‚P§»Rs ÌsORPùLs D©«PõcTs . A©SƒRsv úÕsÈÔs£ts »QPÌ”sc¯LRPÌsv Ås¬sÇs xqsLsxmscRs©«sv c¯Í¿RPvZãNQPÎÏP•ƒS¬sNTP , ª«P§§ƒTs xqsLRPvNRPV©«sv »RsLRPÖsLs¿RPvNRPV F¡ª«sƒS¬sNTP , »Rsª«P§ ZcËÍQaRs D»RQö»RsvòÌs©«sv BNRPäƒTsNTP cTsgRPvª«P§†s Û¿QË͸RP§ƒS¬sNTP LRPx¤QscSLRPvÌsv ª«s\ZgsLS ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs ¬sLSøßS¬sNTP ÊnÏsW}qsNRPLRPßs @ª«sxqsLRPª«P§LiVVLscTs. »RscRs©«svgRPvßsLsgS A ¿RsÈísLs ª«sÀQèLscTs . A ª«sÌsxqs ¿RsÈís®ªPͧ rS*»RsLsú»Sù©«sLs»RsLRPLs xqóPwÌsLsgS @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RP§ÊsƒTsLscTs . gRP»RsLsÌÜÍ ¬dsÈÓsFyLRPvcRsÌs úFyÂÇQPNíRPVÌsv ¬sLjQøLsÀs©S , NSÌsvª«sÌsv »Ü‚P*©S , xmsLjsúaRsª«P§Ìsv l©PÌsN¯ÖQö©S , L¯Íƒ”Rsv ª«P§Ljs¸RP§§ \lLsÌsv ª«PãwLæSÌsv ®ªPÍzqs©S @‚s @¬dPõ NRPWƒS úxmsÊnÏsv»RP* AxqsvòÌsvgS ÛÌQËÍcS úxmsÇsÌs Dª«P§øƒTs AxqsvòÌsvgS @Õnsª«PXcTôs Û¿QË͸RP§ÊsƒïSLiVV . 1950—70 ª«P§cnRPù NSÌsLsÌÜÍ ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈíجsNTP Û¿QËÍzqs©«s xqsª«sLRPßsÌs xmsLRPùª«srS©«sLsgS Çs‚dP§LscSLkjs ª«P§Ljs¸RP§§ ÊnÏsWrS*ª«P§ù ª«Pùª«sxqós ÊsÌs{¤sQ©«s xmsƒRsƒS¬sNTP cSLjs†dszqsLscTs . úxmsÇØ F¡LSÈØÌs xmnsÖs»RsLsgS rScnTsLs¿RPvN¯©«Põ ÊnÏsWxqsLsxqPäLRPßsÌs ¿RsÈísLs ÌÜÍxmsÊnÏsWLiVVxtísLsgS D©Sõ ÊnÏsW‚P§ Gc¯Í INRP ®ªPͧLRPNRPV ÊnÏsWrS*ª«P§§Ìs ©«svLsƒTs }mscRsÌsNRPV ÊscTsÖds @LiVVLscTs . Z©ËÍQƒRsv xqsLRPŒÉsNRPX»Rs ALjósNRP ‚scnS©SÌ”ÜÍ ÊnØgRPLsgS A »S†P*NRP ÀsLs»Rs©«sNRPV xqP*zqsò ¿PzmQö , D©«Põ ¿RsÈíØÌs©«sv cRsvLjP*¬s…¸iWgRPLs Û¿QËÍxqPwò }mscRs , ª«P§cnRPù »RsLRPgRP†s \lLs»RsvÌsv , ÊsƒRsvgRPv ÊsÌs{¤sQ©«s ª«sLæSÌsNRPV Òsª«s©ScnSLRPLsgS D©«Põ ÊnÏsWª«P§§¬s ÊsÌsª«sLs»RsLsgS ÌØZgËÍQxqsvN¯¬s xqsLsxms©«svõÌsNRPV cnSLRPcRs»RsòLs Û¿QËÍxqsvò©SõLRPv . @LsÛÈQËÍ Z©ËÍQÈÓs ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ÌsORPùLs NSL¯ÍöZLËÍQÈ£s xqsLsxqósÌsNRPV , ÊsƒS FyLjsúaS‚P§NScnTsxms»RsvÌsNRPV , Ljs¸RP§ÂÌQP}qísÈ£s ªSùFyLRPvÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ ªSßÓsÇPù xqsLsxqósÌsNRPV ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv @xmQögjsLs¿RsƒRs®ªPͧ . †sL¯ÍgRPª«P§©«s ‚scnS©SÌsNRPV BcTs úxmsÊsÌs ¬scRsLRP+©«sLs .

ÊsWÇsÙ xmsÈÓís©«s ¿RsÈíجPõ @ƒRïsLs |mPÈísvN¯¬s úxmsÊnÏsv»RP*Ls @ƒRïsg¯ÍÌsvgS ª«Pùª«sx¤QsLjsxqsvò©«PõcTs . xmsÈíØcSLRPvÌs ©«svLsƒTs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsxqsvò©«PõcTs . G ÊnÏsW‚P§ @ª«sxqsLRP®ªsW úxmsLiVV®ªPÍÈsv |mPÈísvÊsƒTscSLRPvÌsv ¬sLRñsLiVVrSsòLRPv . úxmsÊnÏsv»RP*Ls xqsZLËÍQ* Û¿QËÍzqs , A ÊnÏsW‚P§ xqsZLËÍQ* ©«sLsÊsLR”s©«sv gRPÑsÈ£s ©¯ÍÈÓszmnsZQNËÍQxts©ºs cS*LS cTs©«sxmsú†sNRPÌsv , lLPlªP©«sWù NSLSùÌs¸RPãwÌs ©¯ÍÈÔsxqsv ÊÜÍLïRPvÌ”ÜÍ Êsz¤QsLRPLsgRPLsgS úxmsNRPÈÓsxqsvòLscTs . ¬sLRPORPùLSxqsvù\ÛÌs©«s \lLs»RsvÌsNRPV A xqsª«Pãw¿SLRPLs »QPÖs}qsÌÜÍ}ms @ÊnÏPùLs»RsLSÌsNRPV ‚scnTsLsÀs©«s gRPƒRsvª«so NSrSsò cSÈÓsF¡»RsvLscTs . xqsNSÌsLsÌÜÍ @ÊnÏPùLs»RsLSÌsv Gª«P§LiVV©S DLsÛÈQËÍ xqsLsÊsLscTs»Rs ÑsÌ”Ø NRPÂÌQPNRísLºs NRPV úªS»Rs xmspLRP*NRPLsgS »QPÖs¸RP§ÛÇQËÍxqsvN¯Íª«sƒS¬sNTP ¿RsÈísLsÌÜͬs |qPORs©ºs FP úxmsNSLRPLs INRPä ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw¬sNTP ª«Pãwú»Rs®ªPͧ x¤QsNRPVä D©«PõcTs . cS¬s\|mQs zmsLSùcUscSLRPv¬s Z©ËÍQLRPvgS ‚s¿SLjsLsÀs , xqsLsÊsLscTs»Rs lLPlªP©«sWù @cnTsNSLRPvÌs ©«svLsƒTs ¬s®ªPÍcTsNRP©«sv »QPzmQöLs¿RPvN¯¬s »RsgRPv ‚s¿SLRPßs ÇsLjszms©«s ‚dP§cRsÈs NRPÂÌQPNRísLºs †dsxqsvN¯Z©ËÍQ ¬sLRñs¸RP§®ªPͧ @Ls†sª«P§LsgS @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RP§ÊsƒRsv»RsvLscTs . INRP®ªPÍÎÏs ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw¬s @xmQöÈÓsNUP †sLRPxqPäLjs}qsò , N¯ÍLíRPv cS*LS ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLs ¿PÖ”sLsÀs ÊsÌsª«sLs»RsLsgS rS*cnUs©«sLs Û¿QËÍxqsvN¯LsÈsvLscTs .

ÊnØLRP»Rs LSÇØùLsgRPLsÌÜͬs Azqsò x¤QsNRPVä xmsLjsLRPORsßs xmsLjscnTsÌÜÍ ª«PùNTPò¬s ZQNËÍQLsúcRs ÕsLscRsvª«sogS Û¿QËÍxqsvN¯¬s ÊnÏsW}qsNRPLRPßs @LsaRsLs INRPä xmsÈíØcSLRPv¬sNTP ( ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw¬sNTP ) ª«Pãwú»Rs®ªPͧ xmsLjs‚P§»Rs\ZªP§©«s xqsª«P§xqPùgS úxmsÊnÏsv»RP*Ls xmsLjsgRPßÓsLs¿RsƒRsLs @aS{qsòû¸RP§\ZªP§©«scTs , @xqsLsÊscRôs\ZªP§©«scTs . ZQNËÍQª«sÌsLs INRP ª«PùNTPò ©«svLsZƒËÍQ ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsLs¿RsƒRsLs ÛÌQËÍcRsv . A¸RPãw úgSª«PãwÌsÌÜͬs ®ªP§§»RsòLs ÛÌQËÍcS @»RPùcnTsNRP \lLs»RsvÌs ©«svLsƒTs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsxqsvò©SõLRPv . xmsLRPùª«srS©«sLsgS úgSª«PãwÌsNRPV úgSª«PãwÛÌQËÍ »ÜÌsgjsLs¿RsÊsƒRsv»Rsv©SõLiVV . Bc¯NRP rSª«PãwÑsNRP xqsª«P§xqPùgS ª«P§§LscRsvN¯ÀQèLscTs . A ÊnÏsW‚P§\|mQsZ©ËÍQ AcnSLRPxmsƒTs úgSª«P§LsÌÜÍ ¬sª«szqsxqsvò©«Põ ª«Pùª«srS¸RP§ NRPWÖdsÌsv , gks»Rs NSLjQøNRPVÌsv , Û¿QËÍZ©ËÍQ»Rs »RscTs»RsLRP Û¿QË͆s ª«PX»RsvòÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ LRPÇsNRP ª«s\ZgsLS }qsªS LRPLsgS¬sNTP ¿PLscTs©«s NSLjQøNRPVÌsv , ¿PLRPvª«soÌsv , ©«scRsvÌsv , xqsª«P§§úcRs †dsLRP úFyLs»SÌsÌÜÍ ª«P§»RQ=ùNSLRPvÌsvgS Òsª«s©¯ÍFy´Ts F~LscRsv»Rsv©«Põ ªSLjsNTP C úxmsúNTs¸RP§ÌÜÍ FPÌØLsÈÓs ÊnØgRPrS*ª«P§ùLs ÛÌQËÍcRsv . @ÊnÏPùLs»RsLSÌsv |mPÈísƒS¬sNTPgS¬s , xqsª«P§©Sù¸RPãw¬Põ N¯ÍLRPƒS¬sNTP gS¬s Z©ËÍQƒRsv @ª«P§ÌsvÌÜÍ D©«Põ ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¿RsÈísLs úxmsNSLRPLs @L>RPvÌsv NScRsv . ªSLjs ¿RsLjsú»Rs , xqsLsxqPäX†s rSLsúxmscS¸RPãwÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ INRP ª«Pãw©«sª«s xqsª«P§¨x¤QsLsgS INRPLjs ‚dP§cRs INRPLRPv AcnSLRPxmsƒTs xqsx¤QsÒsª«s©«sLs Û¿QËÍxqsvò©«Põ A úgSª«P§xqsvòÌsv Dª«P§øƒTsgS N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ AxqsvòÌsv , ‚s‚scnRs @LsaSÌs©«sv , ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs©«sv úxmsxqsvò»Rs ¿RsÈísLs G ª«Pãwú»RsLs xmsLjsgRPßsÌÜÍNTP †dsxqsvN¯Íª«sƒRsLsÛÌQËÍcRsv . ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ \lLs»RsvÌsNRPV xmsLjs¥PPLRPLs ¿PÖ”sLsxmsoÌÜÍ©«sv , xmso©«sLSªSxqsLs NRPÖQöLs¿RsƒRsLsÌÜÍ©«sv @©«svxqsLjsxqsvò©«Põ cRsgSN¯ÍLRPv ‚scnS©SÌsv INRP\Zªsxmso , A ÊnÏsWª«P§§Ìs\|mQs ¸RPãwÇsª«Pãw©«Pù x¤QsNRPVä ÛÌQËÍNRPF¡LiVV©S cS¬s ‚dP§ZcËÍQ @cnSLRPxmsƒTs©«s ª«Pùª«srS¸RP§ NSLjQøNRPVÌsv , A úgSª«P§Ls ‚dP§ZcËÍQ AcnSLRPxmsƒTs Òsª«s©¯ÍFy´Ts F~LscRsv»Rsv©«Põ úxmsÇsÌs xmsÈ”s FPÌØLsÈÓs ÊØcnRPù»Rs ÛÌQËÍcRs©«PõÈ”sv úxmsÊnÏsv»RP*Ls ª«Pùª«sx¤QsLjsxqsvò©«PõcTs . BcTs cRsvLSøLRæs\ZªP§©«scTs . rSª«PãwÑsNRP ÊØcnRPù»Rs©«sv ‚sxqQøLjsãLP¿RsƒRs®ªPͧ . BcTs Z©ËÍQÈÓs ¿RsLjsú»Rs .

ª«P§§rSLiVVcS ÕsÌ”sv- — INRP xmsLjsbdsÌs©«s:

©«sW»Rs©«s ¿RsÈísLs cS*LS ÊØcnTs»RsvÌsNRPV xqsLsxmspLRñs\ZªP§©«s ©Sù¸RPãw¬Põ ª«s©«sgRPwƒTQè |mPƒRs»Sª«P§¬s ¿PzmQö©«s ZQNËÍQLsúcRs úxmsÊnÏsv»RP*Ls LRPwF~LscTsLsÀs©«s ª«P§§rSLiVVcS ÕsÌ”sv Û»QËÍl©P ÊsWzqs©«s NRP†sòÌØ D©«PõcRs¬szmsxqsvò©«PõcTs . " úxmsÇØ úxms…¸iWÇs©«sLs Q' @©«Põ xmscS¬sNTP ‚sxqQöxqís\ZªP§©«s ¬sLRP*¿Rs©«sLs Bª«P*ÛÌQËÍcRsv . \|mQs |mP¿RPvè FyLjsúaS‚P§NSÕnsª«PXcTô“sNTP , ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌs NRPÌQö©«s N¯ÍxqsLs , xmsÈísßÔsNRPLRPßs ¬s‚P§»RsòLs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjsLsÀs úxmsÊnÏsv»RP* ª«P§Ljs¸RP§§ úxmsLiVV®ªPÍÈsv ÊnØgRPrS*ª«P§ùLs ( zms . zms .zms .) xms´RsNSÌs úNTsLscRs úxmsLiVV®ªPÍÈsv LRPLsgS¬sNTP ZQNËÍQÈØLiVVrSsòª«P§¬s xqQöxtísLsgS }msL¯ä©SõLRPv . FyLjsúaS‚P§NRP®ªPÍ»RsòÌsv ªSLjsNTP NSª«sÌszqs©«s ÊnÏsW‚P§¬s ªSZLËÍQ \lLs»RsvÌs ©«svLsƒTs Z©ËÍQLRPvgS N¯©«svN¯ÍäªSÌsZ©ËÍQ xtsLRP»Rsv ‚scnTsLs¿RsƒRsLs gS¬ds , ®ªP§LRPv\Zgs©«s xmso©«sLSªSxqsLs (ALºs . ALºs .) FyùZQNËÍQÑs @ª«P§ÌsvNRPV xqsLsÊsLscTsLsÀs©«s ¿RsÈís ÊscRôs\ZªP§©«s ¬sÊsLscnRs©«sÌsv F~LscRsvxmsLRP¿RsƒRsLs gS¬ds Û¿QË͸RP§ÛÌQËÍcRsv .

"ÊnÏsW}qsNRPLRPßsNRPV ©¯ÍÈÔsxqsvÌsv Bª«P*ƒS¬sNRPLsÛÈQËÍ ª«P§§LsZcËÍQ úgSª«P§ xqsÊnÏsÌsv ¬sLRP*z¤QsLsÀs , 80 aS»RsLs úxmsÇsÌsv @LsgksNRPLjs}qsòZ©ËÍQ úxmsLiVV®ªPÍÈsv ¸RP§Çsª«Pãw©«svÌsv ÊnÏsW}qsNRPLRPßsNRPV xmsp©«svN¯ÍªSÖs . }qsNRPLjsLsÀs©«s ÊnÏsW‚P§Í¬s ¬sZLôËÍQbs»Rs ÌsOSù¬sNTP @©«svgRPvßsLsgS HcRsv xqsLsª«s»RQ=LSÌs ÌÜÍxmso ‚s¬s…¸iWgjsLs¿Rs¬s FPƒRsÌs ÊnÏsW ¸RP§Çsª«Pãw¬sNTP †sLjsgjs rS*cnUs©«sLs Û¿QË͸RPãwÖs . ¿PÖ”sLsÀs©«s ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLsÌÜÍ 25 aS»RsLs ®ªP§§»Ssò¬Põ ª«scRsvÌsvN¯ÍªSÖs . úgS‚dP§ßs úFyLs»SÌsÌÜÍ ª«PãwlLPäÈ£s ‚sÌsvª«s NRPLsÛÈQËÍ ALRPv lLPÈ”sv @cnTsNRPLsgS©«sv , xmsÈísßs úFyLs»SÌsÌÜÍ NRP¬dsxqsLs lLPLsƒRsv lLPÈ”sv @cnTsNRPLsgS ©«sxtís xmsLjs¥PPLS¬Põ ¿PÖ”sLs¿SÖs . lLPLsƒRsv xmsLsÈsÌsv xmsLsZƒËÍQ ª«PãwgSßÓs ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv FPÈÓís xmsLjszqós»RsvÌ”ÜÍ©«sv }qsNRPLjsLs¿Rs NRPWƒRscRsv . xmsÈísßs úFyLs»SÌsÌÜÍ }qsNRPLjsÀs©«s ÊnÏsW‚P§¬s @Õnsª«socTô“s Û¿QËÍzqs©«s »RsLRPvªS»Rs 20 aS»RsLs ÊnÏsW‚P§¬s ÊnÏsW‚P§N¯ÍÌÜÍöLiVV©«s ¸RP§Çsª«Pãw©«svÌsNRPV cSª«PãwuS ‚scnS©«sLsÌÜÍ ÊnÏsW‚P§¬s Bª«P*ƒS¬sNTP xqsLszqscRôs»Rs©«sv ª«PùNRsòLs Û¿QË͸RPãwÖs . ÊnÏsWª«P§§Ìsv N¯ÍÌÜÍöLiVV©«s NRPVÈsvLsÊجsNTP INRP Dc¯ÍùgRPLs ÛÌQËÍcS lLPLsƒRsv ÌsORsÌs LRPwFy¸RP§Ìs ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLs BªS*Ös . ©«sxtís xmsLjs¥PPLRPLs ®ªP§§»RsòLsÌÜÍ 25 aS»S¬sNTP xqsLjsxmsƒS l©PÌsN¯ÌQöÊsƒTs©«s xqsLsxqósÌÜÍ ªSÈØÌs©«sv ZQNËÍQÈØLiVVLs¿SÖs . l©PÌsNRPV ª«P§¨ƒRsv ®ªPÍÌs LRPwFy¸RP§Ìs ¿]xmsoö©«s 12 ª«PãwrSÌs FyÈsv , LRPv . 2,000/— ¿]xmsoö©«s BLRP\Zªs GLsƒR”s FyÈsv @ÌslªP©ºsxqsv ¿PÖ”sLs¿SÖs .@ÌØZgËÍQ ¬sLSúaRs¸RP§§\ÛÌs©«s ª«Pùª«srS¸RP§ NSLjQøNRPVÌs NRPVÈsvLsÊØÌsNRPV NRPWƒS BLsÛ»QËÍ ®ªP§§»RsòLsÌÜÍ @ÌslªP©ºsxqsvÌsv BªS*Ös . úcRsª¯ÍùÌQ÷ßs xqPwÀsNRPÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS @ÌslªP©ºsxqsvÌs©«sv ¿PÖ”sLs¿SÖs . úgS‚dP§ßs úFyLs»RsLsÌÜÍ BÎÏPv• N¯ÍÌÜÍöLiVV©«s ªSLjsNTP 150 ¿RscRsLRPxmso ‚dP§ÈsL”RPv , xmsÈísßs úFyLs»SÌsÌÜÍ 50 ¿RscRsLRPxmso ‚dP§ÈsLR”s ‚s{qósLRñsLsÌÜÍ BÎÏPv• ¬sLjQøLsÀs BªS*Ös . @ÌØZgËÍQ LRPv . 50,000/— xmso©«sLjPõªSxqsLs @ÌslªP©ºs xqsv©«sv LRPªSßS ÅsLRPvèÌs xmscôRsv úNTsLscRs ¿PÖ”sLs¿SÖs . ¬dsÈÓs FyLRPvcRsÌs úFyÂÇQPNíRPVÌs N¯ÍxqsLs ÊnÏsW‚P§¬s }qsNRPLjs}qsò A úFyÂÇQPNíRPV A¸RP§NRPÈísv úNTsLscRs INRP FPNRPLS ÊnÏsW‚P§ªS*Ös . gjsLjsÇs©«s úFyLs»SÌsÌÜÍ @Ès‚ds ¿RsÈíØÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS ÊnÏsW}qsNRPLRPßs Û¿QË͸RPãwÖs . Ç؆ds¸RP§ LRPx¤QscSLRPvÌsv , \lLsÌsv ª«PãwLæSÌsv , JƒRsZLËÍQª«soÌsv ,\|qQs¬sNSª«sxqsLSÌsv , Axqsvxmsú»RsvÌsv , ‚scSùÌs¸RPãwÌsv , |qPÇ£s Ìsv ª«s\ZgsLS @ª«sxqsLSÌsNRPV ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ¬s‚P§»RsòLs BxmQöÈÓsZQNËÍQ 18 ¿RsÈíØÌsv D©Sõ , ªSÈs¬PõLsÈÓs NRPLsÛÈQËÍ C ¿RsÈís®ªPͧ úFy´Rs‚P§NRP\ZªP§©«scRs¬s }msL¯ä©SõLRPv Q' . @LiVV©«sxmQöÈÓsNUP úxms†sFycTsLs¿RsÊsƒTs©«s ¿RsÈísLs @xqsª«P§úgRsLsgS D©«PõcRs¬s ¿PxmQöNRP»RsxmQöcRsv . NSLRPßsLs ¬sLS*bs»RsvÌ‘»Rsv©«Põ úxmsÇsÌs @xqsÌsv xqsª«P§xqPù úxms»Sùª«Pãwõ¸RP§ Òsª«s©¯ÍFy´Ts . cS¬s E}qs FP»Rsò ÛÌQËÍcRsv . BLscRsvÌÜÍ F~LscRsvxmsLRPÀs©«s ALºs . ALºs . FyùZQNËÍQÑs @ª«P§ÌsvNRPV xqP*¸RP§Ls úxms†sxms†sò NRPÖsgjs©«s ¸RP§Lsú»SLsgS¬Põ l©PÌsN¯ÛÌQËÍö AÌÜÍ¿RsZ©ËÍQ ÛÌQËÍcRsv . DcS — BLRP\Zªs GLsƒR”s FyÈsv @ÌslªP©ºsxqsvÌsv ¿PÖ”sLs¿SÌs¬s }msL¯ä©SõLRPv . ÊØgSZ©ËÍQ D©«PõcTs . NS¬ds @ª«P§ÌsvNRPV gSlLPLsÈÔs G‚P§ÈÓs ? xqóPwÌsLsgS úxms†sFycTs»Rs ¿RsÈísLs úxmsxqsvò»Rs úxmsÊnÏsv»RP* ‚scnS©SÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgSZ©ËÍQ , NSrSsò ®ªP§LRPvgRPvÌsv cTscTôs LRPwF~LscTsLs¿RsÊsƒTsLscTs .

xmsLjsgRPßsÌÜÍNTP †dsxqsvN¯Íª«sÌszqs©«s @LsaSÌsv :

©«sW»Rs©«s ¿RsÈísLsÌÜÍ N¯¬Põ ª«P§§ÅPù\ZªP§©«s @LsaSÌs©«sv xqQöxtísLsgS }msL¯ä©SÖs . 1) ÊnÏsWª«P§§Ìsv N¯ÍÌÜÍö»Rsv©«Põ \lLs»RsvÌsNRPV ª«P§Lkjs úxmsÛ»QËÍùNTPLsÀs Às©«Põ , xqs©«PõNSLRPv , ª«P§cnRPù»RsLRPgRP†s \lLs»RsvÌsNRPV xqsLsÊsLscTs»Rs xmsLjsúaRsª«P§ÌÜÍ DFy´Ts ÛÌQËÍcS ®ªP§LRPv\Zgs©«s úxms»Sùª«Pãwõ¸RP§ Òsª«s©¯ÍFy´Ts , rSª«PãwÑsNRP ÊnÏsúcRs»Rs ‚scnTsgS NRPÖQöLs¿SÖs . 2) N_ÌsvcSLRPvÌsv , ª«Pùª«srS¸RP§ NRPWÖdsÌsv , gks»Rs , Z©ËÍQ»Rs NSLjQøNRPVÌsv , ª«P§»RQ=ùNSLRPvÌsv , úgS‚dP§ßs Û¿QË͆s ª«PX†sòcSLRPvÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ }qsªS LRPLsgS¬sNTP ¿PLscTs©«s ¬sLS*zqs»RsvÌs x¤QsNRPVäÌs©«sv gRPvLjsòLsÀs ªSLjsNTP úxms»Sùª«Pãwõ¸RP§ DFy´Ts , xmso©«sLSªSxqsLs NRPÖQöLs¿SÖs. 3) xmso©«sLSªSxqs xms´RsNS¬Põ aS{qsòû¸RP§LsgS LRPwF~LscTsLsÀs ª«P§§LscRsvgSZ©ËÍQ ‚scnTsgS @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RPãwÖs . 4) ÊnÏsWª«P§§ÌsNRPV , BÎÏP•NRPV ©«sxtís xmsLjs¥PPLS¬Põ ª«PãwlLPäÈ£s cnRsLRPÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS NSNRPVLsƒS" ªSùÌsWù¸RPãwlƒPƒºs Q' xqPwú»RsLs úFy†sxmscTsNRP©«s ¿PÖ”sLs¿SÖs . 5) }qsNRPLjsLsÀs©«s ÊnÏsW‚P§ÌÜÍ xqsgRP ÊnØgS¬sNTP ©«sgRPcRsv LRPwxmsLsÌÜÍ ©«sxtísxmsLjs¥PPLS¬Põ ¿PÖ”sLsÀs , ‚P§gjsÖs©«s xqsgRP ÊnØgS¬sNTP xqsª«Pãw©«s\ZªP§©«s ÊnÏsW‚P§¬s @Õnsª«PXcTôs Û¿QËÍzqs©«s »RsLRPvªS»Rs \lLs»RsvNRPV BªS*Ös . 6) ª«P§»RQ=ùNSLRPvÌsNRPV xqsª«P§§úcRs†dsLRPLsÌÜÍ ª«P§L¯Í @©«sv\Zªs©«s xqósÌجPõ ZQNËÍQÈØLiVVLsÀs ª«i°ÖsNRPxqscRsvFy¸RPãwÌsv , Û¿QËÍxmsÌs ª«PãwlLPäÈÓsLsgºsNRPV xqscRsvFy¸RP§Ls NRPÖQöLs¿SÖs . 7) FyÌs D»RQö†sòcSLRPvÌsNRPV , g¯úlLPÌsNSxmsLRPvÌsNRPV úxms»Sùª«Pãwõ¸RP§LsgS ÊnÏsWª«P§§Ìs©«sv ZQNËÍQÈØLiVVLsÀs , rSLsZQNËÍQ†sNRP xmsLjsÃìS©S¬Põ NRPWƒS @LscRsvÊØÈsvÌÜÍNTP »QPÀQè ªSLjs¬s úF¡»RQ=z¤QsLs¿SÖs . 8) Û¿QËÍZ©ËÍQ»Rs D»RQö»RsvòÌsNRPV ª«PãwlLPäÈÓsLsgºs NRPÖQöLsÀs , A LRPLsgS¬Põ xmsLjsLRPOTsLs¿RsƒS¬sNTP @©«sv\Zªs©«s ZQNËÍQLsúcSÌs©«sv l©PÌsN¯ÌØöÖs . 9) ¬sLjQøLs¿Rs »RsÌs|mPÈÓís©«s xmsLjsúaRsª«P§ÌsÌÜÍ DFy´Ts F~LscRsƒS¬sNTP @©«svgRPvßsLsgS ¬sLS*zqs»Rs NRPVÈsvLsÊØÌsÌÜͬs ¸RP§§ª«s»RsNRPV , ª«P§z¤QsÎÏsÌsNRPV úxmsÛ»QËÍùNRP bsORsßs BªS*Ös . 10) xmsLSùª«sLRPßs xmsLjsLRPORsßsNRPV úxms´Rsª«P§ úFycnS©«Pù»Rs©«sv BÀQè NRPÈísvcTsÈís\ZªP§©«s ¿RsLRPùÌs©«sv ‚scnTsgS @ª«P§Ìsv Û¿QË͸RPãwÖs . 11) úgSª«P§ xqsÊnÏsÌs ¬sLRP*x¤Qsßs cS*LS úxmsÇØÕnsúFy¸RP§ }qsNRPLRPßs NRPLsÈÓs»RsvƒRsvxmso ¿RsLRPùgS NSNRPVLsƒS ¬sÇØLiVV†dsgS, FyLRPcRsLRP+NRPLsgS , úxmsÇØrS*ª«P§ù¸RP§§»RsLsgS, ÇsªSÊsvcSLkjs»Rs©«sLs»ÜÍ Êsz¤QsLRPLsgRP ‚s¿SLRPßs ¬sLRP*z¤QsLs¿P Û»QËÍcUs , xqsª«P§¸RP§Ls , xqósÌsLs ¿SÌØ ª«P§§LscRsvgSZ©ËÍQ úxmsNRPÈÓsLsÀs ‚scnTsgS ¬sLRP*z¤QsLs¿SÖs . 12) úxmsÇØÕnsúFy¸RP§ }qsNRPLRPßsÌÜÍ LSÇsNUP¸RP§ FyLkjísÌs©«sv , úxmsÇØ xqsLsxmnPãWÌs©«sv , xqP*¿RQèLscRs }qsªS xqsLsxqósÌs©«sv NRPWƒS ÊnØgRPrS*ª«P§§Ìs©«sv Û¿QË͸RPãwÖs .

ÊnÏsW}qsNRPLRPßs ‚sxts¸RP§LsÌÜÍ BxmQöÈÓs ª«sLRPNRPV @ª«sÌsLsÕnsLsÀs©«s úxmsÇØ ª«Pù†sZLËÍQNRP ‚scnS©SÌs ©«svLsƒTs gRPvßsFyhSÌsv Z©ËÍQLRPvèN¯¬s , \|mQs @LsaSÌsNRPV @©«svgRPvßsLsgS , úxmsÇØrS*ª«P§ùÊscRôsLsgS úxmsÊnÏsv»RP*Ls úxmsÇsÌs©«sv ‚saS*xqsLsÌÜÍNTP †dsxqsvN¯¬s úxmsÇØúxms…¸iWÇs©SÛÌQËÍ gksÈsv LSLiVVgS ‚scnS©SÌs©«sv LRPwF~LscTsLsÀs @ª«P§Ìsv Û¿QËÍ}qsò xqsª«PãwÇجsNTP ®ªPͧÌsv . |qPÇ£s Ìsv , xmsLjsúaRsª«P§Ìs róSxms©«s N¯ÍxqsLs , xmsÈísßSÌsv ª«P§Ljs¸RP§§ ©«sgRPLSÌs @Õnsª«PXcTô“s ¬s‚P§»RsòLs BxmQöÈÓs ª«sLRPNRPV }qsNRPLjsLsÀs©«s ÊnÏsWª«P§§Ìs @LsaS¬Põ LSÊÜÍ…¸iͧ ©«sW»Rs©«s ¿RsÈíجsNTP @©«svgRPvßsLsgS xqsª«P§úgRs\ZªP§©«s xqs‚dP§ORs Û¿QËÍzqs , cTscôRsvÊØÈsv ¿RsLRPùÌs©«sv Û¿QËÍxmsÈíØÖs .

రాయలసీమ భవిష్యత్తు?

ఆంధ్ర జ్యోతి దినపత్రిక july 27,2011

- టి. లక్ష్మీనారాయణ

ఒకనాడు పాలెగాళ్ళ రాజ్యంలో మగ్గిపోయిన రాయలసీమ మళ్ళీ ఆ దుస్థితికి నెట్టబడుతుందా అన్న ఆందోళనతో ప్రజాతంత్రవాదులు, సామాన్య ప్రజలు మనోవేదనకు గురౌతున్నారు. కేంద్రంలో ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ అయిన బి.జె.పి. చిన్న రాష్ట్రాలకు అనుకూలమని చెబుతుంటే, అధికార కూటమికి నాయకత్వం వహిస్తున్న కాంగ్రెస్ మేం వ్యతిరేకం కాదని పునరుద్ఘాటిస్తున్నది. చిన్న రాష్ట్రాలయితే విప్లవాల ద్వారా అధికారంలోకి రావడం సులభమని కొందరు, డాక్టర్ అంబేద్కర్‌ను అడ్డంపెట్టుకొని మరికొందరు సమర్ధిస్తున్నారు.

అవకాశవాదం, సంకుచిత రాజకీయ ప్రయోజనాలే పరమావధిగా భావిస్తున్నవారూ, ఆధిపత్యం కోసం ఆరాటపడుతున్న వారూ కూడా చిన్న రాష్ట్రాలను బలపరుస్తున్నారు. నేడు దేశంలో అమలులో ఉన్న ప్రజాస్వామ్యం పరిపూర్ణమైనది కాదు. దోపిడీ వ్యవస్థను పరిరక్షించే బాధ్యతను తలకెత్తుకున్న రాజ్యాంగం పరిధిలో పనిచేస్తున్నది. ఈ వ్యవస్థకు సహజంగానే అనేక పరిమితులున్నాయి. అయినప్పటికీ, మానవ హక్కులు, ప్రజాతంత్ర హక్కుల సాధన, వెనుకబాటుతనం నుంచి కొంతైనా విముక్తి కావడానికి, ప్రజా ఉద్యమాల ద్వారా సమగ్రాభివృద్ధి వైపు ప్రయాణించడానికి ఈ వ్యవస్థలో అవకాశం ఉందని అత్యధిక ప్రజలు భావిస్తున్నారు.

రాష్ట్ర విభజనపై చర్చోపచర్చలు, ఆందోళనలు తీవ్ర స్థాయిలో జరుగుతున్నాయి. అభివృద్ధి, వెనుకబాటుతనం అంశాలపైన వాద ప్రతివాదనలు జరుగుతున్నాయి. గడచిన ఐదు దశాబ్దాలలో రాష్ట్రం అంచలంచలుగా అభివృద్ధి చెంది, దేశంలో నాలుగో (జి.డి.పి.లో) స్థానానికి ఎగబాకిందని గణాంకాలు తెలియజేస్తున్నాయి. తెలంగాణ వెనుకబడి పోయిందనే వాదాన్ని కొందరు చేయడం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తున్నది. చారిత్రకంగా పరిశీలిస్తే అభివృద్ధిలో తెలంగాణ ప్రథమ స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. రాయలసీమ అత్యంత వెనుకబడి ఉన్నది. గడచిన ఐదున్నర దశాబ్దాల కాలంలో రాష్ట్రం అభివృద్ధి వైపు అడుగులేసుకొంటూ వచ్చి ఈ దశకు చేరుకొన్నది.

పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థకున్న సహజ లక్షణాలకు అనుగుణంగానే మన రాష్ట్రంలో కూడా అభివృద్ధి గమనం ఉన్నది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడిన 1956 నాటికి విశాఖలో హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డు, హైదరాబాద్ ఆల్విన్, నిజామాబాద్‌లో నిజాం చక్కెర పరిశ్రమలు మాత్రమే కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు ఉండేవి. 1965-75 మధ్య కాలంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ కేంద్రంగా ఇ.సి.ఐ.యల్., బి.హెచ్.ఇ.యల్., ఐ.డి.పి.యల్., హెచ్.యం.టి., మిధాని, యన్.యం.డి.సి., యన్.యఫ్.సి., విశాఖపట్నంలో బి.హెచ్.పి.వి., జెన్‌కో లాంటి భారీ పరిశ్రమలను ప్రభుత్వ రంగంలోనూ, కోరమాండల్ ఎరువుల కర్మాగారాన్ని ప్రయివేటు రంగంలోనూ నెలకొల్పడంతో పారిశ్రామికాభివృద్ధి ఊపందుకొన్నది.

ఈ భారీ పరిశ్రమలు, మౌలిక సదుపాయాల కల్పన పర్యవసానంగా హైదరాబాద్, కొంత వరకు విశాఖపట్నం కేంద్రాలుగా పారిశ్రామికాభివృద్ధికి బలమైన పునాదులు పడ్డాయి. మిగిలిన ప్రాంతాలలోని మరే నగరం గానీ, పట్టణం గానీ గడచిన ఐదున్నర దశాబ్దాల కాలంలో లబ్దిపొందలేదు. పారిశ్రామిక వికేంద్రీకరణ వైపు ఏ ఒక్క ప్రభుత్వమూ కనీసం ఆలోచన కూడా చేయలేదు. ఫలితంగానే, హైదరాబాద్ కేంద్రంగానే అత్యధికంగా అభివృద్ధంతా కేంద్రీకరించబడిందన్న అంశం వివాదరహితం. ఆ మేరకు సంఘటిత, అసఘటిత రంగాలలో ఉపాధి అవకాశాలు కూడా ఉన్నంతలో ఇక్కడే లభిస్తున్నాయి. ఈ అభివృద్ధి ఫలాల నుంచి రాష్ట్ర ఖజనాకు అత్యధికంగా ఆదాయం ఒనగూడుతున్నది. ఇది కాదనలేని సత్యం. ఎవరి రాజకీయావసరాలు వారికి ఉండవచ్చు. కానీ, వాస్తవాలను వక్రీకరించడం ఏ మాత్రం సమర్థనీయం కాదు.

భౌతికంగా కంటి ముందున్న అభివృద్ధి కూడా కనబడకపోవడం దృష్టిలోపమో! లేదా చూడనిరాకరిస్తున్నారా! లేదా అడ్డగోలుగా వాదించాలని వాదిస్తున్నారో! అర్థం కావడం లేదు. వెనుకబాటుతనాన్నే ప్రాతిపదికగా తీసుకొంటే ప్రప్రథమంగా 'ప్రత్యేక రాయలసీమ రాష్ట్రాన్ని' ఏర్పాటు చేయాలని కొందరు కోరుతున్నారు. వెనుకబాటుతనంతో పాటు పరిపాలనా సౌలభ్యం దృష్ట్యా కూడా సమర్థించే వారు లేకపోలేదు. కానీ అది ఏ మాత్రం వాంఛనీయం కాదు. అదే జరిగితే ఆర్థికంగా, సామాజికంగా తీవ్ర సంక్షోభంలోకి నెట్టబడుతుంది. ప్రజాస్వామ్యం మనుగడకే ప్రమాదం ఏర్పడుతుంది. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే ఆ ప్రాంతం మనుగడే ప్రశ్నార్థకమవుతుందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. సాగునీటికి, తాగునీటికి శాశ్వత కరువు తప్పదు. తాగడానికే నీళ్ళు లేనిచోట పారిశ్రామికాభివృద్ధి కలలోని మా ట. ఇది ఆత్మహత్యాసదృశ్యమే అవుతుంది.

భవిష్యత్ పరిణామాలను అనుభవాల ఆధారంగా ఊహించు కొంటున్న వారు, మన బతుకేదో మనం బతికేద్దాం! అన్న నిరాశావాదంతో మాట్లాడే వారూ లేకపోలేదు. కారణం, భాషా ప్రాతిపదికపై తెలుగు జాతి మొత్తం ఒకే పాలనా గొడుగు కిందికి రావాలనే ప్రగాఢమైన వాంఛ మేరకు తొలి అడుగుగా ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి విడివడి 'ఆంధ్ర రాష్ట్రం' ఏర్పడింది. ఆనాడు పెద్ద మనుషుల ఒప్పందంలో భాగంగా కర్నూలులో రాష్ట్ర రాజధానిని నెలకొల్పారు.

తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడడంతో హైదరాబాద్ రాజధాని నగరమై, తద్వారా ఒనగూడిన సానుకూలాంశాలను సద్వినియోగం చేసుకొని, బాగా అభివృద్ధి చెందిన 55 ఏళ్ల తర్వాత ఇప్పుడు వెళ్ళగొడితే, మళ్ళీ సీమాంధ్రకు రాజధానిగా ఏ కోస్తా నగరానికో తరలి వెళ్ళి అక్కడ అభివృద్ధి చెందాక మరికొంత కాలానికి వాళ్ళు తన్ని వెళ్ళగొట్టరనే దానికి రాయలసీమవాసులకు గ్యారెంటీ ఏమిటి! 'మా ప్రాంత అభివృద్ధి ఫలాలను తామే అనుభవించాలనే' దుర్బుద్ధికి అంతం ఉండదు కదా! ఉత్తరాంధ్ర ప్రజలకు విశాఖ కేంద్ర బిందువుగా జరుగుతున్న అభివృద్ధి కనీసం కొంత వూరట కల్పించవచ్చునేమో! కానీ రాయలసీమ ప్రజలకు అలాంటి ఆశాకిరణమే కనిపించడం లేదు. పెద్ద మనుషులు చేసుకొన్న 'శ్రీబాగ్' ఒడంబడిక'లో పొందుపరచిన మేరకు కృష్ణా నదీ జలాల పంపిణీలో ప్రథమ వాటా కల్పిస్తామన్న మాట బుట్టదాఖలు చేయబడింది. బళ్ళారితో పాటు తుంగభద్ర నీటిని కోల్పోయారు. ఉన్న రాష్ట్ర రాజధానినీ వదులుకొన్నారు.

తెలుగు జాతి సమైక్యత కోసం వెనకాముందు ఆలోచించకుండా అన్ని త్యాగాలు చేసిన రాయలసీమ నేడు దిక్కుతోచని స్థితిలో పడింది. మహా నగరంగా ఎదిగిన హైదరాబాదు, తెలుగు జాతికి గర్వకారణమైన రాష్ట్ర రాజధాని. మన రాజధాని నగరం అనే భావనతో రాష్ట్ర నలమూలల నుంచి, కుగ్రామాల నుంచి కూడా చదువుకున్న వారు, నిరక్షరాస్యులు ఉపాధి కోసం, ఉన్నత విద్యావకాశాల కోసం వచ్చారు. అభివృద్ధి ఇక్కడే! అవకాశాలు ఇక్కడే! అయినప్పుడు ఈ పరిణామం సహజం.

ప్రపంచీకరణలో భాగంగా సరిహద్దులు లేని మార్కెట్ కోసం మార్కెట్ శక్తులు పరుగులు తీసినట్లే, ఉన్న అవకాశాలను అందిపుచ్చుకొని పోటీ ప్రపంచంలో మనుగడ సాగిద్దామని యువత, శ్రామికులు పరుగు పందెంలో ఉన్నారు. రాష్ట్రాభివృద్ధికి దేశాభివృద్ధికి తమ శక్తి యుక్తులను వినియోగిస్తున్న వారిని బతకడానికి వలస వచ్చిన వారని ద్వితీయ శ్రేణిపౌరులుగా చూస్తూ, నోటికొచ్చినట్లు దుర్భాషలాడడం లాంటి కుసంస్కారుల ప్రవర్తనలతో మనోవేదన చెందుతున్నారు. వాక్ స్వాతంత్య్రానికి, ప్రజాతంత్ర హక్కులకు, మానవ హక్కులకు, పౌరుల హుందాతనానికి, ఆత్మగౌరవానికి భంగం కలిగిస్తున్నారు.

ఈ అన్ని అంశాలపై రాజకీయ వ్యవస్థ నిజాయితీతో అన్ని ప్రాంతాల ప్రజలకు సమన్యాయాన్ని అందించడానికి బాధ్యతతో ఆలోచించాలా? లేదా? దేశవ్యాప్తంగా అనివార్యంగా ప్రభావం కల్పించే ఒక సంక్లిష్టమైన, జఠిలమైన, అత్యంత సున్నితమైన సమస్యను ఎదుర్కొన్నప్పుడు అన్ని ప్రాంతాలకు వర్తించేలా జాతీయ విధానాన్ని రూపొందించుకోవడం జాతీయ రాజకీయ పార్టీలకు విధ్యుక్త ధర్మం. అలాగే రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్న ప్రాంతీయ పార్టీలు ఒక్కొక్క ప్రాంతానికి ఒక్కొక్క విధానాన్ని అనుసరించడం తగునా? ఇలాంటి ప్రశ్నలకు రాజకీయ పార్టీలు ప్రజలకు ఎప్పటికైనా సమాధానం చెప్పాల్సి ఉంటుంది.

ఇప్పుడు ఆ నిజాయితీ రాజకీయ నాయకత్వంలో కొరవడింది కాబట్టే రాజకీయాల పట్ల ప్రజానీకంలో విశ్వసనీయత ప్రశ్నార్థకమయింది. దేశ విస్తృత ప్రయోజనాలు, ప్రజల ప్రయోజనాలే గీటురాయిగా విధానాలను రూపొందించి అమలు చేయాలని ప్రజలు కోరుకోవడంలో తప్పు లేదు కదా? ప్రత్యేక తెలంగాణ సమస్యపై వివిధ పార్టీలు అనుసరిస్తున్న వైఖరులు భవిష్యత్తులో చాలా హానికరమైన పరిణామాలకు దారితీస్తాయనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఉపప్రాంతీయ పార్టీలు తాము ప్రాతినిధ్యం వహించే ప్రాంతానికి సంబంధించిన ఒకానొక సమస్యపై కేంద్రీకరించి దాన్ని సాధించుకోవడానికి అవసరమైన వ్యూహ, ప్రతి వ్యూహాలను రూపొందించుకుంటూ మనుగడ సాగిస్తాయి ఆ సమస్యకు ముగింపు లభించగానే ఈ తరహా పార్టీలు అంతర్దానం అయినా ఆశ్చర్యం లేదు.

విభిన్న జాతులు, మతాలు, కులాలు, తెగలు, భాషలు, సంస్కృతులు, ఆచారాలతో 'భిన్నత్వంలో ఏకత్వం'గా జీవిస్తున్నాము. అనేక అంశాలతో పాటు జాతీయ పార్టీల వైఫల్యం కారణంగానే ప్రాంతీయ పార్టీలు ఆవిర్భవించాయి. సమకాలీన రాజకీయాలలో వాటి పాత్రను విస్మరించలేం. విస్తృత ప్రయోజనాల పట్ల ప్రాంతీయ పార్టీలు కూడా తమకున్న బాధ్యతను విస్మరించజాలవు. కానీ జాతీయ పార్టీలు విశాల దృక్పథంతో, శాస్త్రీయంగా, హేతుబద్ధంగా విధానాలను రూపొందించుకొని, అమలు చేయకపోతే దేశం మొత్తానికి హాని జరుగుతుంది.

జనానికి ‘చమురు’ కంపెనీలకు కాసులు!

sakshi 12th july 2011

చమురు కంపెనీలు నష్టాలలో కూరుకుపోయి సంక్షోభంలో ఉన్నాయని, అంతర్జాతీయ ధరలకనుగుణంగా మన దేశంలో చమురు ధరలను సర్దుబాటు చేసుకోకపోతే చమురు సరఫరాలో ఇబ్బంది ఏర్పడవచ్చని కేంద్ర ప్రభుత్వం నమ్మబలుకుతున్నది. ప్రజలతో వ్యాపారం, కార్పొరేట్ సంస్థలకు భారీ రాయితీలు. ఇదీ! ప్రభుత్వ దుష్టనీతి. జపించే మంత్రం మాత్రం ‘సంక్షేమ రాజ్యం’. చమురు ఉత్పత్తుల మార్కెట్‌పై నియంత్రణ కొనసాగించడం ద్వారా, ప్రత్యామ్నాయ ఇందన వనరులను అభివృద్ధి చేసి స్వయం పోషకత్వం సాధించడం ద్వారా సామాన్య ప్రజల ఇంధన కష్టాలను కొంతమేరనైనా తగ్గించడానికి కేంద్రం వెనువెంటనే పూనుకోకుంటే యూపీఏ-2 సర్కారుకు ఆయుక్షీణం తప్పదు.

పెట్రోల్ ధరలపై నియంత్రణను తొలగించిన విధంగానే డీజిల్ ధరలపై కూడా నియంత్రణను ఎత్తివేసి స్వేచ్ఛా మార్కెట్‌కు అనుమతించాలని భారత పరిశ్రమల సమాఖ్య (సీఐఐ) కేంద్ర ప్రభుత్వంపై తాజాగా తీవ్రమైన ఒత్తిడి తెస్తున్నది. దీనికి ప్రభుత్వం తలొగ్గితే, ధరల పెరుగుదలతో ఇప్పటికే బతుకు పోరు చేస్తున్న పేద, మధ్య తరగతి ప్రజానీకానికి జీవనం పెను భారంగా మారుతుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం తీరుతెన్నులను గమనిస్తే ప్రమాద ఘంటికలు మోగుతున్నాయనిపిస్తున్నది.
[Image]
చమురు కంపెనీలు నష్టాలలో కూరుకుపోయి సంక్షోభంలో ఉన్నాయని, అంతర్జాతీయ ధరలకనుగుణంగా మన దేశంలో చమురు ధరలను సర్దుబాటు చేసుకోకపోతే చమురు సరఫరాలో ఇబ్బంది ఏర్పడవచ్చని కేంద్ర ప్రభుత్వం బ్లాక్‌మెయిల్ చేస్తున్నది. లేదా నమ్మబలుకుతున్నది. ఇందులో ఉన్న వాస్తవమెంత? అన్నదే అసలు సమస్య. నెల క్రితం పెట్రోల్, ఇప్పుడు డీజిల్, కిరోసిన్, వంటగ్యాస్ ధరలను పెంచడం నిజంగా ఆయిల్ కంపెనీల నష్టాలను పూడ్చడానికా? లేదా అధిక లాభాలను ఆర్జించిపెట్టటానికా? అన్న ప్రశ్నలకు కేంద్ర ప్రభుత్వమే సమాధానం చెప్పాలి. చమురు కంపెనీల ఆదాయ, వ్యయాలు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఖజానాలకు పెట్రోలియం రంగం నుండి సమకూరుతున్న ఆదాయానికి సంబంధించిన సమగ్రమైన వివరాలతో నివేదికను రూపొందించి ప్రజల ముందుంచాలి. అప్పుడు అంకెల గారడీ, కనికట్టు మాయాజాలంతో వినియోగదారులను నిలువు దోపిడీ చేస్తున్నారో లేదో బహిర్గతమవుతుంది.

దేశ ముడి చమురు అవసరాలలో 84 శాతాన్ని విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకొంటున్నామని, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పెరిగిన ధరలకు అనుగుణంగా ధరలను పెంచక తప్పడం లేదని కల్లబొల్లి కబుర్లు చెబుతున్నారు. ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడి చమురు ధర బ్యారెల్‌కి 110 డాలర్లు అంటే రూ.4,950. బ్యారెల్ అంటే దాదాపు 160 లీటర్లు. దాని ప్రకారం లీటరుకు (4,950/160 30.94) దాదాపు రూ.31లు పడుతుంది. చమురు కంపెనీలు లీటర్ పెట్రోల్ అమ్ముతున్న ధర రూ.71ల పైన ఉన్నది. దీన్ని బట్టి రూ.40లు (56 శాతంపైగా) అదనంగా వినియోగదారుడిపై భారం మోపుతున్నాయి.

కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చమురు రంగాన్ని అత్యంత ప్రధానమైన ఆదాయ వనరుగా భావిస్తున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, కస్టమ్స్ డ్యూటీ, చమురు అభివృద్ధి పన్ను, రహదారుల పన్ను, విద్య పన్ను, చమురు కంపెనీలు ఆర్జించిన లాభాలపై ఆదాయపు పన్ను, అలాగే రాయల్టీ ద్వారా 2009-10 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.71,767 కోట్లు ఆర్జించింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అమ్మకపు పన్ను (వ్యాట్) విధించి ఖజానాలను నింపుకొంటున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం చమురు ఉత్పత్తుల ధరలను పెంచినప్పుడల్లా మన రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి మహదానందం కలుగుతుంది. కారణం, పెట్రోల్‌పై దేశంలోకెల్లా అత్యధికంగా మన రాష్ట్రంలో 33 శాతం, అలాగే డీజిల్‌పై 22.5 శాతం, కిరోసిన్‌పై 4 శాతం, వంటగ్యాస్‌పై 4 శాతం అమ్మకం పన్నును విధించడం ద్వారా చెవులు పిండి ఖజానాను నింపుకొంటున్నారు.

దారిద్య్రరేఖ దిగువన ఉన్న వారికి నామమాత్రంగా కొంత మొత్తాన్ని సబ్సిడీగా నగదు బదిలీ పథకం ద్వారా అందించి, పెట్రోల్ లాగా వంట గ్యాస్ పైన ఉన్న నియంత్రణను కూడా తొలగించి రూ.750లకు పెంచాలనే దురాలో చనలో ఉన్నది కేంద్రం. తద్వారా చమురు రంగంలో సబ్సిడీల విధానానికి చరమగీతం పాడాలని భావిస్తున్నది. అలాగే, చమురు రంగంలో పనిచేస్తున్న కార్మికుల, ఉద్యోగుల సంఖ్యను పెద్ద ఎత్తున కుదించి, వేతనాలపై పెడుతున్న ఖర్చును తగ్గించుకొంటున్నారు. 2009, ఏప్రిల్ 1 నాటికి 1,38,973 మంది ఉంటే 2010, ఏప్రిల్ 1 నాటికి 1,29,988కి తగ్గించడం ద్వారా ఉన్న కార్మికులపై పని భారం పెంచారు.

కానీ కేంద్రం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల ద్వారా ఆర్జించిన సొమ్మెంతో వెల్లడించలేదు. ఉదాహరణకు 2006-07 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేవలం రూ.23,320 కోట్లు సబ్సిడీ ఇచ్చారు. ఈ రంగం నుండి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఆర్జించిన మొత్తం రూ.6,51,000 కోట్లు అని అధికారిక గణాంకాలే వెల్లడిస్తున్నాయి. ఒక్క కేంద్ర ప్రభుత్వమే 2009-10లో రూ.71,767 కోట్లు వివిధ పన్నుల ద్వారా ఆర్జించి, కేవలం రూ.14,954 కోట్లు సబ్సిడీగా ఇచ్చింది. దీన్ని బట్టి ఇస్తున్న సబ్సిడీల మొత్తంతో, ప్రభుత్వాలు ఆర్జిస్తున్న మొత్తమెంతో తేటతేల్లమవుతున్నది. ఇక్కడ మరొక విషయాన్ని కూడా గమనించాలి. ఎలాంటి పన్నులను విధించకుండా లీటర్ పెట్రోల్‌ను కేవలం రూ.28లకే ప్రైవేట్ విమానయాన కంపెనీలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సరఫరా చేస్తున్నది. ప్రజలతో లాభార్జనతో కూడిన వ్యాపారం, కార్పొరేట్ సంస్థలకు భారీ రాయితీలు. ఇదీ! ప్రభుత్వ దుష్టనీతి. జపించే మంత్రం మాత్రం ‘సంక్షేమ రాజ్యం’.

ముడి చమురుపై దిగుమతి సుంకాన్ని పూర్తిగా తొలగించి, 5 శాతం కస్టమ్స్ డ్యూటీని తొలగించడంతో పాటు పెట్రోల్, డీజిల్‌లపై ఉన్న 7.5 శాతం కస్టమ్స్ డ్యూటీని 2.5 శాతానికి తగ్గించడం వల్ల కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.26,000 కోట్ల ఆదాయాన్ని కోల్పోయిందని, డీజిల్‌పై లీటర్‌కు రూ.4.60 పైసల చొప్పున ఉన్న ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని రూ.2లకు తగ్గించడంతో రూ.23,000 కోట్లు, మొత్తం రూ.49,000 కోట్ల ఆదాయాన్ని త్యాగం చేసినప్పటికీ ఇంకా రూ.1,22,000 కోట్లు చమురు కంపెనీలు నష్టపోతున్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం మొసలి కన్నీరు కార్చింది.

ఇది పచ్చి అబద్ధం. ఇవి నష్టాలు కావు. చమురు కంపెనీలు ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో అంచనా కట్టుకొన్న ఆదాయంలో తరుగుదల (అండర్ రికవరీ) మాత్రమే. ఈ తరహా అండర్ రివకరీ మొత్తం 2009-10లో రూ.34,391 కోట్లుగా కిరోసిన్, వంటగ్యాస్ పద్దు కింద ఉన్నాయని మాత్రమే అధికారిక గణాంకాలే తెలియజేస్తున్నాయి. 2006-07 నుండి 2009-10 మధ్య నాలుగు సంవత్సరాల కాలంలో చమురు కంపెనీలు రూ.1,26,000 కోట్ల లాభాలను ఆర్జించాయని కేంద్ర చమురు మంత్రిత్వశాఖ మాజీ మంత్రివర్యులు మురళీ దేవరా స్వయంగా ఒకానొక సందర్భంలో ప్రకటించారు. 2009-10లో ఆదాయపు పన్ను చెల్లింపు తరువాత ప్రభుత్వ రంగ చమురు కంపెనీలు రూ.37,319 కోట్లు నికరలాభాలను ఆర్జించాయని చమురు, సహజవాయువు మంత్రిత్వశాఖ నివేదిక ద్వారా వెల్లడవుతున్నది. ఇవి ప్రబల నిదర్శనాలు.

‘నందిని పందిని, పందిని నందిని చేసినట్లు’ అన్న సామెతగా కేంద్ర ఆర్థిక శాఖామాత్యులు ప్రణబ్ ముఖర్జీ మ్రాతం గతంలో పోగుబడ్డ రూ.1,80,000 కోట్లకు తోడు 2010-11 ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే రూ.78,000 కోట్ల మేర చమురు కంపెనీలు నష్టపోయాయన్న దగాకోరు ప్రకటన చేశారు.

మన దేశ వినియోగావసరాలలో 25 నుండి 30 శాతం వరకు కృష్ణా - గోదావరి బేసిన్, ముంబై, అసోం, గుజరాత్, చెన్నై తదితర ప్రాంతాలలో చమురు ఉత్పత్తి జరుగుతున్నది. దానికి కూడా అంతర్జాతీయ చమురు ధరలకు సమానంగా ధరలు నిర్ణయించి కేంద్ర ప్రభుత్వం అమ్ముతున్నది. ఒకవైపున దేశీయంగా చమురు అవసరాలు పెరుగుతూ, తీవ్ర ఒత్తిడి ఉన్న పూర్వరంగం లోనే మన దేశం నుంచి రూ.1,44,037 కోట్ల విలువ చేసే 50,974 మెట్రిక్ టన్నుల పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను 2009-10 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఎగుమతి చేయడం జరిగింది. మరీ ముఖ్యంగా ప్రైవేట్ చమురు కంపెనీలకు లెసైన్సులు మంజూరు చేసి, అధిక లాభాలు గడించుకోవడానికి ప్రభుత్వం వీలు కల్పించింది.

నేడు సహజవాయువు అందరూ కోరుకొనే సహజసిద్ధమైన ప్రాధాన్యతా ఇంధనంగా అవతరించింది. సహజవాయువు ఇంధన భద్రతను కూడా పెంచు తుంది. ఇది చౌక ధరకు లభించే ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనం. కాలుష్యరహితం. నేడు దేశ ఇంధనావసరాలలో 10 శాతం మాత్రమే సహజవాయువు తీర్చగలుగు తున్నది. దాదాపు 25 శాతం ఉన్న ప్రపంచ సరాసరి వినియోగానికి మన దేశం చాలా దూరంలో ఉన్నది. మన దేశంలోనూ పుష్కలంగా సహజవాయువు నిక్షేపాలున్నాయి. కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (కాగ్) బహిర్గతం చేసిన నివేదిక నుంచి గుణపాఠాలు నేర్చుకొని, రిలయన్స్, ఎస్సార్ ఆయిల్ లిమిటెడ్ లాంటి ప్రైవేట్ సంస్థలకు అడ్డగోలుగా దోచిపెట్టే విధానాలకు స్వస్తి చెప్పి, సహజవాయువు నిక్షేపాలను ప్రణాళికాబద్దంగా వెలికితీసి, ప్రజా ప్రయోజ నాలే గీటురాయిగా, సక్రమంగా వినియోగించుకొనే రాజకీయ సంకల్పాన్ని ప్రభుత్వాలు ప్రదర్శిస్తే దేశ ఇంధన అవసరాలు గణనీయంగా తీరుతాయన డంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

మన రాష్ట్రంలో దాదాపు ఒక కోటి ఇరవై ఏడున్నర లక్షల ఎల్‌పీజీ వినియోగదారులున్నారు. ఎల్‌పీజీకి రోజు రోజుకు డిమాండ్ పెరుగుతూనే ఉంటుంది. కాబట్టి ఎల్‌పీజీ స్థానంలో పీఎన్‌జీ (పైప్ నేచురల్ గ్యాస్)ని వీలైనంత ఎక్కువగా వినియోగంలోకి తీసుకురాగలిగితే, చౌకగా వంట గ్యాస్‌ను వినియోగదారులకు అందించడమే కాకుండా ప్రభుత్వంపై సబ్సిడీల భారం గణనీయంగా తగ్గుతుంది. ఇంధన అవసరాల కోసం విదేశాలపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.

అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌ను తన చెప్పుచేతల్లో పెట్టుకొని, ఘరానా దోపిడీకి, అన్ని రకాల పెత్తనానికి బరితెగించిన అమెరికన్ సామ్రాజ్యవాదానికి కొంతైనా అడ్డుకట్ట వేయవచ్చు. 2009-10 సంవత్సరంలో 15.93 కోట్ల టన్నుల ముడి చమురు, 1.47 కోట్ల చమురు ఉత్పత్తుల దిగుమతుల కోసం రూ.4,18,475 కోట్ల విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని వెచ్చించాం. దాంట్లో కొంతైనా ఆదా చేసుకోవచ్చును. ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరులపై పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా చమురు రంగంలో ఒక మేర స్వయం పోషకత్వాన్ని సాధించే అవకాశమూ ఉంది.
ఇలాంటి చర్యలపైన దృష్టి సారించడానికి బదులు ప్రభుత్వ రంగంలోని చమురు కంపెనీలను, పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ పేరుతో ప్రైవేటీకరించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం బరితెగించింది. పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ ద్వారా ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.45,000 కోట్లు సమకూర్చుకోవాలని నిర్దేశించుకొన్న వ్యూహంలో భాగంగానే చమురు కంపెనీలను మంచి లాభాలు గడిస్తున్న సంస్థలుగా చూపెట్టి అంగడిలో అమ్మకానికి పెడుతున్నారు. అంతర్జాతీయ, జాతీయ కార్పొరేట్ దిగ్గజాల కనుసన్నల్లో నడుస్తున్న స్టాక్ మార్కెట్‌లే ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల భవిష్యత్తును కూడా నిర్ణయిస్తున్నాయి.

సరళీకృత ఆర్థిక విధానాలే ఈ దుష్పరిణామాలకు మూలం. చమురు ఉత్పత్తుల మార్కెట్‌పై నియంత్రణ కొనసాగించడం ద్వారా, ప్రత్యామ్నాయ ఇందన వనరులను అభివృద్ధి చేసి స్వయం పోషకత్వం సాధించడం ద్వారా సామాన్య ప్రజల ఇంధన కష్టాలను కొంతమేరనైనా తగ్గించడానికి కేంద్రం వెనువెంటనే పూనుకోకుంటే యూపీఏ-2 సర్కారుకు ఆయుక్షీణం తప్పదు.

మథనమే తప్ప మేధ లేదు

ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక జూన్ 28, 2011

సైద్ధాంతిక, ఆర్థిక, రాజకీయాంశాలపై సద్విమర్శలను ఆహ్వానించాలి. విమర్శకులు నమ్రత, విజ్ఞత ప్రదర్శించాలి. తద్భిన్నంగా, సోషలిస్టు భావజాలం, కమ్యూనిస్టులపై విషం వెళ్ళగక్కడమే లక్ష్యంగా జాహ్నవి వ్యాసరచనా వ్యాసంగం సాగుతున్నది. ఆయనకున్నంత తెలివి తేటలు మరొకరికి లేకపోవచ్చు.

అందుకే కాబోలు సోషలిస్టు భావజాలాన్ని తాలిబాన్‌ల భావజాలంతో పోల్చ గలిగారు. పెద్ద సాహసమే చేయగలిగారు. 'వేల సంవత్సరాల క్రితం రాసిన మత గ్రంథాల ఆధారంగా వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను హరించి, సమాజాన్ని మెడలు వంచి నడిపించాలని కోరుకునేవారు కొందరు; అలా తాలిబాన్‌ల ఆధిపత్యంలో నడిచిన అఫ్ఘానిస్తాన్ కడు పేదరికంతో, అవిద్యతో నరకప్రాయంగా తయారైన విషయం కళ్ళముందు కనిపించినా వారి మతస్వప్నం వీడదు.

అలాగే అహేతుకం, అశాస్త్రీయం అని తేలినా, తెలిసినా కొన్ని వందల సంవత్సరాల క్రితం రాసిన సోషలిస్టు పవిత్ర గ్రంథాల ఆధారంగా కార్మిక వర్గంపేరిట నియంతృత్వాన్ని నడపాలని కోరుకునేవారు మరి కొందరు. ఇద్దరూ అధర్మవాదులే, ఇద్దరికీ ఆదర్శం నియంతృత్వమే. ఇద్దరి స్వభావం ఒక్కటే, కానీ ఇద్దరూ బద్ద శత్రువులు. ఇద్దరూ వ్యక్తి స్వేచ్ఛకు, వ్యక్తి వికాసానికి శాశ్వత శత్రువులు'- జాహ్నవి రాసిన ఈ మాటలను చదివాక ఆయనెంత కూపస్థ మండూకమో అనిపించింది.

'బురఖా ధరించడం మంచిదో, కాదో! వేసుకోకుండా ఉండే స్వేచ్ఛ, ఏ స్త్ర్రీకి ఉండదు. స్త్రీలు ఒంటరిగా ఎక్కడికీ వెళ్ళకూడదు' అని చక్కగానే రాశారు. కానీ, ఆ స్వేచ్ఛను కల్పించే సోషలిస్టు భావజాలాన్ని, మత మౌఢ్యాన్ని పెంచి పోషించిన తాలిబాన్‌ల భావజాలానికి తేడా లేదని చెప్పడం ద్వారా తన మూర్ఖత్వాన్ని మాత్రం నగ్నంగా బయపెట్టుకున్నారని చెప్పక తప్పదు. సోషలిజాన్ని, మత మౌఢ్యాన్ని ఒకే గాటన కట్టిన మహా మేధావి జాహ్నవి.

అఫ్ఘాన్‌లో 'ఏప్రిల్ విప్లవం' ద్వారా కమ్యూనిస్టుల భాగస్వామ్యంతో అధికారంలోకి వచ్చిన నజీబుల్లా నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వ పాలనలో యువతులుస్వేచ్ఛగా, బురఖాలు లేకుండా, వారికి నచ్చిన బట్టలు ధరించి, కళాశాలలకు వెళ్ళి విద్య నభ్యసించినడం నేను కళ్ళారా చూశాను. 1988 ఫిబ్రవరి 11-13 తేదీలలో కాబూల్‌లో 'విద్య, అభివృద్ధి, సమాజం-విద్యార్థుల దృక్పథం' అన్న అంశంపై ఆసియా ప్రాంత విద్యార్థుల సమాచార కేంద్రం, అఫ్ఘానిస్తాన్ ప్రజాతంత్ర యువజనసంఘం సంయుక్తంగా నిర్వహించిన ఒక సదస్సులో నేను పాల్గొన్నాను.

ఆ సందర్భంగా ఆ వ్యవస్థను పరిశీలించే అవకాశం నాకు లభించింది. విద్యా ఉద్యోగాలు, సమాజాభివృద్ధిలో పురుషులతో పోటీ పడాలనే తపనతో పాలీటెక్నిక్ మొదలుకొని అన్ని విద్యా సంస్థల్లో విద్యార్థినులు విద్యనభ్యసించడం చూశాను. మార్క్సిజం-లెనినిజం సిద్ధాంతం వెలుగులో 'జాతీయ పునర్నిర్మాణ విధానాన్ని' రూపొందించుకొని అమలు చేయడం ద్వారా మంచి సత్ఫలితాలను సాధిస్తూ నజీబుల్లా ప్రభుత్వం ఆ ప్రగతికి బాటవేసింది. తరువాత అమెరికన్ సామ్రాజ్యవాదుల అండదండలతో నజీబుల్లా ప్రభుత్వాన్ని కూలగొట్టి అధికారంలోకి వచ్చిన తాలిబాన్‌లు అఫ్ఘాన్‌ను నేటి దుస్థితికి దిగజార్చారు.

ఈ నిప్పులాంటి నిజాన్ని గుర్తించగలిగిన చైతన్యం జాహ్నవికి లేనట్లుంది. 'మరి వ్యక్తి స్వేచ్ఛ ఏ పాటిదో ఊహించుకోగలం' అని నొక్కి వక్కాణించిన జాహ్నవికి ఏ తరహా స్వేచ్ఛ కావాలో! వ్యవస్థ కావాలో! నిర్ణయించుకునే స్వేచ్ఛ మాత్రం ఉంది. అంతే కాని సోషలిస్టు భావజాలంపై అవగాహనారాహిత్యంతో కూడిన అర్థరహితమైన కువిమర్శలకు పాల్పడడం తగనిపని.

అమానుషమైన దోపిడీకి, అసమానతలకు నిలయమైన పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థకు ఊడిగం చేసే మనస్తత్వంతో జాహ్నవి ఉద్దేశపూర్వకంగానే సైద్ధాంతిక ఘర్షణకు తెరలేపుతున్నారు. తద్వారా సోషలిస్టు భావజాలానికి ప్రభావితులైన శ్రామిక ప్రజానీకంలో గందరగోళాన్ని, అపనమ్మకాన్ని కల్గించడానికి పూనుకున్నారు. ఆ దుర్భుద్దితోనే పుంఖానుపుంఖాలుగా అశాస్త్రీయమైన భావాలను తన వ్యాసాల ద్వారా ప్రచారం చేస్తున్నారు.

విజ్ఞానాధార వ్యవస్థ ప్రారంభదశలో నేడు మనం ఉన్నాం. మేధో సంపత్తిపై యాజమాన్య హక్కు, దాన్ని వినియోగించుకొనే సామర్థ్యంపైన ఆధారపడి సంపద సృష్టిలో దాని పాత్ర ఇనుమడిస్తుంది. వ్యవసాయాధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థలో భూమే ప్రధానమైన ఉత్పత్తి సాధనం. తరువాత పారిశ్రామిక ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థలో భూమితో పాటు పరిశ్రమలు ప్రధానమైన ఉత్పత్తి సాధనాలుగా ఉన్నాయి.

ఇప్పుడు పురోగమిస్తున్న విజ్ఞానాధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థలో మేధో సంపత్తి ఉత్పత్తి శక్తుల అభివృద్ధిలో అంతర్భాగమే. భూమిపై హక్కులేని వ్యవసాయ కూలి ఎంత నైపుణ్యంతో ఆరుగాలం పనిచేసినా భూస్వామి కాలేడు. పారిశ్రామిక కార్మికుడు వృత్తి నైపుణ్యంతో జీవితకాలం ఒళ్లు గుల్ల చేసుకొని శ్రమించినా చిన్న పరిశ్రమకు కూడా యజమాని కాలేడు. మేధో కార్మికులు చేతల కంటే మెదడును ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. అంతే తేడా. కాకపోతే భౌతిక శ్రమకు, మేధో శ్రమకు విలువ కట్టడంలో కాస్త మెరుగ్గా ఉన్నట్లు కన్పించవచ్చు.

'ఈ వ్యవస్థలో ఏ స్థాయి వారయినా యజమాని కావచ్చు. జీతానికి పనిచేసే వారైనా కావచ్చు. అది వారి ఇష్టాయిష్టాలపై ఆధారపడిఉంటుందే తప్ప అసహాయత కాదు' అన్న గొప్ప సత్యాన్ని జాహ్నవి వెల్లడించారు. వివిధరంగాలలో చరిత్ర పుటలకెక్కిన ప్రఖ్యాత మేధావులు, నోబెల్ గ్రహీతలైన ప్రముఖ ఆర్థికవేత్తలు, మేధా సంపన్నులు కుబేరులు కాలేదు. మన ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్తల్లో ఇద్దరు ఏ మేధా సంపత్తితో ప్రపంచ కుబేరులలో నాల్గవ, ఐదవ స్థానానికి ఎగబాకగలిగారో జాహ్నవి హేతుబద్ధంగా వివరించగలరా? 'రైతైనా, రాక్‌ఫెల్లరైనా ఉత్పత్తి చేయాలంటే మేధస్సు కావాలి, స్వలాభాపేక్ష ఉండాలి, చెయ్యనిచ్చే స్వేచ్ఛ ఉండాలి. వీటిలోఏదీ లేకున్నా, ఉత్పత్తి జరగదు' అని జాహ్నవి అన్నారు.

మరి ఇప్పుడు ఎవరికి ఏది అడ్డుగా ఉన్నదో కూడా సెలవీయండి. అలాగే రైతన్నలు వారికున్న మెళకులవలన్నిటినీ వినియోగించి పగలనక, రాత్రనక ఆరుగాలం పనిచేసినా వ్యవసాయం జూదంగా మారిపోవడంతో ఆత్మహత్యలు చేసుకొంటున్నారు. ఏ ఒక్క రైతు అయినా కుబేరుడుగా మారిన చరిత్ర ఉందా? కార్పొరేట్ అధిపతులు ఆత్మహత్యలు చేసుకోకపోగా జాతీయ బ్యాంకులను ముంచి తాము మాత్రం కుబేరులుగా అవతరిస్తున్నారు. దేశాన్ని, జనాన్నినిండా ముంచుతున్నారు. ఇందులో ఉన్న మేధో సంపన్నమైన మర్మమేంటో జాహ్నవికే బోధపడాలి.

'లేని వర్గాలను సృజించి, లేకి భాషలో వాళ్ళ మధ్య సంఘర్షణ, నిస్పృహల విషం చిలకరించే దోపిడీదారులు ఇంకెవరు?' అని తనకున్న 'లేకి'తనాన్ని, మానసిక వర్గస్వభావాన్ని, శ్రామిక వర్గ, కమ్యూనిస్టు బద్ధ వ్యతిరేకతను జాహ్నవి నిస్సిగ్గుగా వెల్లడించుకున్నారు. ఇందుకు ఆయనను అభినందించాల్సిందే. అందరికీ అన్నం పెట్టే రైతుకు తక్కువ వడ్డీకి పంటరుణాలు ఇచ్చినా, అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోయిన రైతాంగాన్ని ఆదుకోవడానికి కాస్త రుణాలు మాఫీచేసినా, ఎరువులపైన, క్రిమిసంహారక మందులపైన, హైబ్రిడ్ విత్తనాలపైన ప్రభుత్వం రాయితీలు వగైరా సహాయం, సంక్షోభంలో ఉన్న వ్యవసాయాన్ని ఆదుకోవడానికి ఉచిత విద్యుత్తు లాంటి పథకాలను అమలు చేసినా ఆయనకు చిర్రెత్తుకొస్తుంది.

పేదరికం నిర్మూలనకు, ఆహార భద్రతకు, సామాజిక సంక్షేమానికి ప్రభుత్వ ధనాన్ని వెచ్చిస్తే సహించలేరు. ఎప్పుడొస్తుందో తెలియని ఆహార భద్రతా చట్టానికి, రైతు పండించిన ధాన్యానికి గిట్టుబాటు ధరలు లేకపోవడానికి లేని లింకు పెట్టి జాహ్నవి అసంబద్ధమైన అడ్డగోలు వాదనలు చేస్తున్నారు. నిత్యావసర వస్తువుల ధరలపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ ఉండకూడదని 'డిమాండ్-సప్లయ్' సూత్రం ప్రకారం మార్కెట్ శక్తులే ధరలను నిర్ణయించుకొనే సంపూర్ణ స్వేచ్ఛ కావాలంటున్నారు.

సరళీకృత ఆర్థిక విధానాల పర్యవసానంగా ఆకాశమే హద్దుగా పెరిగిపోతున్న నిత్యావసర వస్తువుల ధరలతో, ప్రభుత్వం నియంత్రణను ఎత్తివేయడంతో హద్దు పద్దు లేకుండా పెరుగుతున్న పెట్రోల్ ధరల పెనుభారంతో సామాన్య ప్రజలు ఎలా బతకాలో దిక్కుతోచక ఘోరంగా జీవిత పోరు సాగిస్తున్నారు. జాహ్నవి ఇవేమీ పట్టించుకోకుండా మార్కెట్ శక్తులకు ఇంకా స్వేచ్ఛ కావాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

కార్పొరేటు సంస్థలకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు లక్షల కోట్ల రూపాయలు రాయితీలను వార్షిక బడ్జెట్ల ద్వారా రాజమార్గంలోనే దోచిపెడుతున్నా జాహ్నవి పల్లెత్తు విమర్శచేయరు. ఆయన పెట్టుబడిదారీ విధానం పట్ల కనబరుస్తున్న స్వామి భక్తికిది ప్రబల నిదర్శనం. సోషలిస్టు భావజాలంపై దుమ్మెత్తి పోయడం, 'మార్క్సిజం-లెనినిజం సిద్ధాంతం' పై శ్రామికవర్గ ప్రజానీకంలో గందరగోళాన్ని సృష్టించడం, ప్రజానీకంలో కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక విషబీజాలను నాటడమే జాహ్నవి వృత్తిగా పెట్టుకున్నారు.

'మేధో మథనం' శీర్షికన ఆయన గత కొంతకాలంగా 'ఎవరి శ్రమ ఎవరు దోస్తున్నా రు?'; 'సోషలిజం మత్తు మందు కాదా?', 'విప్లవం ఒక ఉన్మాదం', 'ఒసామావాదం సశేషం', 'గెలిచిందెవరు?', 'వ్యర్థ సిద్ధాంతాలు', ధాన్యం-దైన్యం' వగైరా శీర్షికలతో వ్యాసపరంపర కొనసాగిస్తున్నారు. ఇలాంటి కరుడుగట్టిన కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేకులెందరో కాలగర్భంలో కలిసిపోయారు. మార్క్సిజం అజరామరమైనది. శ్రామికు ల మెదళ్ళకు పదును పెట్టి, వారి చేతుల్లో శక్తిమంతమైన ఆయుధమై, దోపిడీ వ్యవస్థకు సమాధి కడుతుంది. అదే సత్యం.

-టి.లక్ష్మీనారాయణ
భాతర కమ్యూనిస్టు పార్టీ రాష్ట్ర నాయకులు